Opkomstpercentage volgens autoriteiten hoog; Parlementsverkiezingen Kashmir rustig verlopen

SRINAGAR, 9 SEPT. De Indiase autoriteiten hebben zaterdag bij de eerste ronde van de verkiezingen in Jammu en Kashmir nadrukkelijk aangetoond dat ze de roerige deelstaat stevig onder controle hebben. Ondanks felle oppositie van talrijke moslimgroeperingen, die afscheiding van India wensen, verliepen de verkiezingen voor een nieuw deelstaatparlement, de eerste in 9 jaar, zonder veel incidenten.

Verheugd meldden Indiase functionarissen zaterdagavond dat de opkomst bij de eerste ronde tussen de 50 en 53 procent had gelegen. Naar dit cijfer was met veel belangstelling uitgezien, omdat het als een goede indicatie voor het vertrouwen in het bestuur onder Indiase scepter werd beschouwd. Dit heeft sinds 1990 te kampen gehad met een opstand van separatistische moslims, die naar schatting 17.000 mensen het leven heeft gekost.

De meeste buitenlandse waarnemers hechtten echter weinig waarde aan de opkomstcijfers van de regering. In de plaats Baramulla bij voorbeeld, waar volgens de regering 45 procent zijn stem uitbracht, was volgens de buitenlanders in de meeste stembureaus amper de helft hiervan bereikt. Op het platteland was de opkomst hoger, maar dit was vooral een gevolg van de intimidatie door de duizenden aanwezige militairen. Het leger had de dorpelingen vooraf gedreigd met geweld als ze aan het eind van de dag niet een stempel op hun vingertop zouden kunnen tonen als bewijs dat ze hadden gestemd.

Op de dag van de verkiezingen zelf stelden de militairen zich terughoudender op, vermoedelijk mede omdat er veel journalisten op pad waren. De militairen hielden echter nauwgezet de opkomst bij en als die naar hun oordeel te laag was, deden ze nog eens een ronde langs de huizen van de burgers. Desondanks bleven velen met angst in het hart thuis.

Eén militair liet zich tegen een journalist ontvallen dat hij zich er al op verheugde sommige weerspannige dorpelingen in de dagen na de verkiezingen eens een stevige aframmeling te geven. Velen in de dorpen zeiden bang te zijn dat het leger hen zou lastigvallen zodra de journalisten waren verdwenen. Om de schrik erin te houden, marcheerden de troepen hier en daar ook demonstratief met vers van de bomen gerukte takken.

Veel mensen herinnerden zich bovendien nog levendig de hardhandige manier waarop de ijzeren arm van het Indiase gezag hen in mei naar de stemhokjes had gedwongen voor de verkiezingen voor het federale parlement in New Delhi. Wie zich toen verzette, kreeg na afloop vaak een pak slaag of erger. Vergeleken met dat geweld viel de intimidatie ditmaal mee.

De meeste dorpsbewoners beschouwden de verkiezingen vooral als een ongerief, waarop ze niet zaten te wachten. “We zitten steeds tussen twee vuren”, aldus een kleine kruidenier in een dorp nabij Baramulla. “De ene keer vallen de militante moslims ons lastig en dan weer het leger.” Een klant bij het winkeltje ontblootte even later zijn buik om het bewijs hiervan te tonen: zijn onderlichaam vertoonde een vreemde uitstulping met een groot litteken erop, een souvenir aan een schietpartij tussen leger en militanten, waarin hij twee jaar geleden even verderop nietsvermoedend belandde.

Ashok Kumar, de hoogste ambtenaar in de direct door New Delhi bestuurde deelstaat, wil van zulke neerslachtigheid echter niets weten: “De mensen willen dat hun eigen vertegenwoordigers de regering vormen en snakken naar een herstel van de democratie”, jubelde hij zaterdagavond. Daarmee was Abdul Gani Lone, een van de leiders van de Vrijheidsconferentie, een verbond van islamitische politieke groeperingen dat had opgeroepen tot een boycot van de verkiezingen, het volstrekt oneens: “Deze verkiezingen zijn geen exercitie in democratie maar een militaire oefening”, oordeelde hij. Volgens de Vrijheidsconferentie is er geen enkele reden om verkiezingen in het Indiase deel van Kashmir te houden, zolang de status van het gebied - waarvan ook Pakistan een deel bezet houdt - niet vaststaat. De meeste moslims in Kashmir zouden het liefst onafhankelijkheid willen.

Pakistan, dat eveneens tegen de verkiezingen is gekant, liet zich niet onbetuigd. Het voerde volgens de Indiase autoriteiten vanaf zijn kant van de bestandslijn in Kashmir hevige beschietingen uit op Indiase doelen. Daarbij vielen echter geen slachtoffers. Dat was wel het geval op enkele andere plaatsen. Zo werden twee kinderen gedood en twaalf gewond, toen een raket ontplofte op een schoolplein nabij de plaats Sopore. De herkomst van de raket was niet duidelijk. Bij andere incidenten in Kashmir verloren eveneens drie personen het leven.

In de steden was de angst doorgaans iets minder dan in de dorpen. In de plaatsen Baramulla en Sopore, waar de anti-Indiase gevoelens bijzonder sterk zijn, kwam het hier en daar tot spontane demonstraties, waarbij inwoners leuzen aanhieven als 'Geen verkiezingen, wij willen vrijheid'.

De gedoodverfde winnaar van de verkiezingen is de leider van de zogeheten Nationale Conferentie, de voormalige deelstaatpremier Farooq Abdullah. Als er dan toch moet worden gestemd, dan maar liever op Abdullah dan op directe handlangers van New Delhi, redeneren veel mensen. Andere Kashmiri's nemen Abdullah echter kwalijk dat hij de afgelopen zes jaar, toen zijn volk het zeer moeilijk had, de meeste tijd in Londen verbleef. Ook herinneren ze eraan dat Abdullah's regering in de jaren tachtig een zeer corrupte reputatie had.

De uitslag van de verkiezingen zal pas begin oktober bekend worden, wanneer de laatste van de vier rondes achter de rug is.