De Zwaan

DE PLANNEN ZIJN ambitieus: het centrum van Rotterdam over de rivier te laten springen. Met de inrichting en de bebouwing van de Kop van Zuid op dreef en de Erasmusbrug geopend is de eerste fase van de aanleg van een revolutionair nieuw stadsdeel in het hart van het oude zuiden verwezenlijkt.

Of iets mooi of lelijk is, is een kwestie van persoonlijke smaak, maar de Zwaan is tenminste indrukwekkend. De honderdduizenden die de afgelopen dagen deze bijzondere overspanning van de Nieuwe Maas feestelijk in ogenschouw hebben genomen, konden niet meer worden teleurgesteld. Als was het een referendum met de voeten: de Rotterdammers hebben hun volmondig 'ja' ter plaatse kracht bijgezet.

Zonder déze brug, die de skyline èn het stadsbeeld verrijkt, was de idee van architect Riek Bakker om Zuid een nieuwe impuls te geven en tegelijkertijd het havenkarakter van de Kop in een luxere vormgeving te handhaven droog gevallen. Er is nu een oeververbinding bijgekomen die oogt en die straks rechtlijnig een aantal punten van betekenis met elkaar verbindt: het vernieuwde stadscentrum op de rechteroever met het Manhattan aan de Maas op de Kop, de gerenoveerde Kuip en het knooppunt van de zuidelijke en oostelijke assen van de Ring. De route over de Zwaan komt van iets en gaat naar iets dat het aanzien waard is.

ER BLIJVEN GROTE onzekerheden. De voornaamste: zal het bedrijfsleven de sprong wagen en Zuid het temperament teruggeven uit de bloeitijd van de grote havens in dit stadsgebied? Het antwoord zal in de komende veertien jaar moeten worden gegeven. Volgens plan moet het stadsdeel dan zijn voltooid. Als het enthousiasme van de feestvierende menigte overslaat op de directies van ondernemingen, dan kan het stadsbestuur in de komende jaren de sociaal-economische winst van deze indrukwekkende investering opstrijken. Een gedurfde operatie zal zichzelf dan hebben bewezen.

Dat er uiteindelijk één centrum zal ontstaan dat beide oevers van de Maas omvat, ligt niet voor de hand. Alleen bestuurlijk al is er geen consistentie. Slechts een deel van de Kop wordt direct beheerd vanuit het centrum. Maar ook al blijft er een linker- en een rechteroever, ieder met een eigen sfeer en karakter, de troosteloze leegte die met het verdwijnen van de grote havens uit het hart van de stad was ontstaan is opgeheven.

De nieuwe brug is een feit - en is een belofte dat Zuid weer tot leven komt.