Overleven

De paniekerige blik in de ogen van de man die in mijn deuropening stond met onder zijn arm een stapeltje overhemden, zal mij de komende dagen niet meer loslaten. Dacht je een appartement voor jezelf te hebben, blijkt er een Sloveniër in te wonen. Plotseling was hij er, een grote dikke man met een snor.

Ik had al wel herenkleding in de kast zien hangen, maar daar verder niets achter gezocht. “Wie ar not even merriet end joe olreddie srow mie out of ze apaartment?” riep hij. Het moet die mysterieuze drijfveer geweest zijn die men wel 'overlevingsinstinct' noemt die mij zo meedogenloos tegen hem deed optreden. Alle hotels in Sarajevo zijn voor zover niet vol, onbetaalbaar en in de meeste appartementen zitten of vluchtelingen of werknemers van VN, NAVO en al die andere internationale organisaties, of ze zijn gereserveerd door journalisten en waarnemers die hierheen komen voor de verkiezingen op 14 september.

En waar moet je in godsnaam heen in een stad waar je de taal niet spreekt en niemand kent? Ik had dit appartement bovendien officieel gehuurd, betaald en niemand had mij iets van enige Sloveniër verteld. Die man moest dus weg, zoveel was duidelijk. Toen hij al beneden aan de trap stond vroeg ik hem nog waar hij nu van plan was heen te gaan. Maar hij antwoordde: “Wai joe ask is joe dont ker?” Gisteren stonden er weer twee mensen in huis: het bleken de huishoudster en de eigenlijke huiseigenaar te zijn. Daar kwam ik achter, omdat de man naar de meubels wijzend 'me owner', zei en zij meteen na binnenkomst in de weer ging met een stofzuiger. Het was goed volk, ze kwamen alleen schoonmaken en af te leiden uit hun gebaren vonden ze het goed dat ik er was.

Maar toen ze weg waren, kreeg ik de deur van de badkamer niet meer open. Die zouden ze toch niet op slot hebben gedaan? “Dan hoeven we daar tenminste ook niet meer schoon te maken”, stelde ik mij plotseling de gedachten voor van de huiseigenaar en zijn huishoudster. Wat kon ik doen? In een land waar honderdduizenden mensen uit hun huizen zijn verdreven zonder ergens verhaal te kunnen halen, moet je voor een afgesloten badkamer bij de autoriteiten al helemaal niet aankomen. Ik greep naar de telefoon en riep: “Ze hebben de badkamer afgesloten”, tegen de kennis van de kennis van weer een andere kennis die mij dit appartement heeft verhuurd. Hij antwoordde: “Ach wel nee, hij klemt alleen een beetje. Als je even duwt gaat hij zo weer open.” Met even duwen ging de deur weer open.