Luchthartig

Zijn geluk deerde niemand en toch mocht het niet blijven duren: de carrière van Nwankwo Kanu lijkt voorbij. Hartproblemen. Het is een bitter lot als je net twintig bent. Zeker voor een jongen als Kanu die haard en vaderland verliet en de koude zocht om voetballer te worden. Hij werd al gauw de tovenaar van Ajax.

Een jongleur zonder handen. Alles wat land en water is was zijn bezit. Massief als een torenspits, flitsend als een bergrivier, en al helemaal onberekenbaar in zijn slaperigheid. Een geleider van bliksem, invallen, streken en gedachten die Louis van Gaal soms deed omvallen van verbazing. Kanu won alles met Ajax, werd met Nigeria in Atlanta olympisch kampioen en vertrok naar Inter Milaan. Waar hij weer zou schitteren als icoon van het ruigste land ter wereld. Helaas, in Italië hebben ze artsen.

Volgens de cardioloog van Inter, Bruno Carù, heeft Kanu jarenlang rondgelopen met een lekkende hartklep. Dit hartprobleem was met een simpele stethoscoop te traceren. Carù: “Ik sluit categorisch uit dat Kanu drie maanden geleden gezond kon zijn geweest: hij is al jaren ziek. Iemand heeft over deze jongen heengelopen.” De reactie van Ajax-arts Piet Bon: “Het komt wel vaker voor dat aangeboren afwijkingen zoals aan een hartklep pas aan het licht komen als zich daar een bacterie manifesteert. Ook bij Kanu zou het zo gegaan kunnen zijn.”

Pontius Pilatus had het niet beter kunnen zeggen. Dat een banaal electrocardiogram al voldoende was geweest om Kanu's hartprobleem te signaleren laat Bon voor rekening van zijn Italiaanse collega's. Hij zoekt de ontdekking van het onheil in een geheimzinnige bacterie die de betrokken patiënt natuurlijk niet bij Ajax heeft opgedaan, maar in de voorbije maanden toen hij al buiten het medische bereik van de clubarts was. Zeg maar, ergens door Afrika zwalkte. Afgezien van de verbijsterende luchthartigheid is de suggestie van Bon puur post-kolonialisme: wie het veilige (blanke) huis van Ajax verlaat zou weleens tegen een virus aan kunnen lopen.

Of zou de heer Bon aan een herscholinkje toe zijn? Waar hem dan wordt geleerd dat een voetballer net een mens is met hart en hersens en dus niet alleen uit hamstrings, meniscussen en een paar enkelgewrichen bestaat. Niet onbelangrijk voor de toekomst is ook dat Bon duidelijk wordt gemaakt dat de stethoscoop inmiddels als medisch instrument uit de experimentele fase is getreden en dat voor het maken van een electrocardiogram de dokter niet noodzakelijk mee moet fietsen met de patiënt. Een lesje deemoed mag er ook bij: de clubarts kan zich, in tegenstelling tot de trainer, zonder het minste gezichtsverlies tot meer gespecialiseerden wenden als hij twijfelt aan de herkomst van een bizar ruis.

Waren Ajax en Bon wel geïnteresseerd in het hart van Nwankwo Kanu? De Nigeriaan oogde tenslotte als een frivole boomstam, met zoveel honger naar bal en leven dat de gedachte aan een onthullende bacterie alleen de clubarts zelf, de terreinknecht of de voorzitter kon betreffen.

De sportgeneeskunde is vaker een orgie van selectieve blindheid. Het gaat om de poten, niet om de mens, nietwaar? In het wielerpeloton rijden artsen mee die alleen gespecialiseerd zijn in rode bloedcellen en testosteronspiegels. Vraag hun niet hoe je een ordinair griepje moet beheersen.

Gazzetto dello Sport-achtige insinuaties dat Ajax van de kwaal van Kanu moet geweten hebben vóór zijn transfer naar Inter gaan me te ver. Maar daarmee is de onschuld van deze Europese topclub nog niet bevestigd. In ieder geval moet Louis van Gaal zijn orgelmuziek over de onvolprezen professionele begeleiding van de Ajacieden gevoelig temperen. Voor minder God had Nwankwo Kanu drie jaar geleden al na een laatste schitterende omhaal dodelijk kunnen neervallen. Ajax was dan medeplichtig geweest aan die lotsbestemming. Met de dood van Nico Rijnders ver weg in het achterhoofd geen geringe last om dragen.

Ajax heeft een prachtig stadion, een coach die imponeert met de zeldzame combinatie van reiger en zwavel, een voorzitter die tot de beste café-cabaretiers van het land mag gerekend worden, en de club heeft de beste supporters ter wereld. Maar geld voor een stethoscoopje is er niet.

Maak van uw hart een steen, meneer Van Os, en steek die arme Bon een paar tientjes toe. Liever vandaag nog dan morgen.