Groningen viert renovatie met Norma

Voorstelling: Norma van V. Bellini door Noord-Nederlands Orkest, Toonkunstkoor Bekker en Operakoor Riga o.l.v. Gabriele Bellini m.m.v. Sylvie Valayre, Robert Woroniecki, Annelies Lamm, Eldar Aliev, Claudia Patacca en Rein Kolpa. Vormgeving en regie: Jos Groenier. Gezien: 6/9 Grote Markt Groningen. Herhalingen: 8, 10/9.

Groningen viert de renovatie van de Grote Markt en omgeving deze week met een openlucht-uitvoering van Bellini's opera Norma, die een miljoen kost. Voor het Stadhuis staan tribunes opgesteld voor 3.000 toeschouwers rond een scène, waarin ook plaats is voor het Noord-Nederlands Orkest. Gabriele Bellini dirigeert, en zijn voorstelling doet ondanks alsmaar tragere tempi onder deze omstandigheden ruim voldoende recht aan het werk van zijn naamgenoot, wiens overlijden op zijn 33ste, na het voortijdig verscheiden van Mozart en Schubert, een der grootste rampen uit de muziekhistorie is.

Het heeft iets van een Arena van Verona aan de voet van de Martinitoren, en organisator Huub van 't Hek wil er graag een traditie van maken, met volgend jaar Donizetti's Anna Bolena. Het lichte straatgedruis rondom de Groningse 'arena' hinderde gisteravond nauwelijks, evenmin als de passanten die een uithaal van een zanger nakweelden. Vanuit het stadion, waar FC Groningen met 1-5 door Heereveen werd verslagen, kon men de Heereveense fans de triomfmars uit Aida horen zingen. Groningen is een operastad!

Norma speelt in het door de Romeinen bezette Gallië in de Asterix-tijd. De intrige gaat over de door religieuze kuisheidswetten èn vaderlandsliefde verboden relatie tussen de druïdenpriesteres Norma en de Romeinse proconsul Pollione, die twee kinderen heeft opgeleverd. Ondertussen heeft Pollione een nieuwe Franse vlam: Adalgisa. De collaboratie tijdens een dreigende opstand herinnert aan de Britse tv-serie 'Allo, 'Allo, die speelt in het tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers bezette Frankrijk.

In Groningen wordt het tegen elkaar aanschurken van Romeinse bezetters en Gallische overwonnenen fraai verbeeld: de eenvoudige houten tempel van Norma staat vlak voor het gedistingeerde Romeins-klassieke zuilenfront van het Stadhuis en is daarmee zelfs met trappen verbonden. Verder ligt de scène rond de mystieke plaats in het heilige bos bezaaid met houtsnippers, de luidsprekers met een kwalitatief goede en niet te forse versterking vallen nauwelijks op.

De enscenering van Jos Groenier is van het zeer traditionele en symmetrische type, waarbij religieuzen, volk en soldaten telkens in de ganzenpas opmarcheren. De opstelling van de koorleden, afkomstig uit Groningen en Riga, en de legerfanfare, zorgt soms voor treffende ruimtelijke effecten. Er is geen technisch spektakel, wel zijn er veel fakkels, voorboden van de brandstapel waarop Norma en Pollione hun leven zullen beëindigen.

Bij Norma, wat betreft meeslepende melodieën een van de allermooiste opera's uit het hele repertoire, gaat het vooral om de muziek, speciaal om de invulling van de moeilijke dramatische coloratuur-titelrol, waarvoor Maria Callas de standaard zette. De Franse sopraan Sylvie Valayre is geen coloratuurspecialiste, maar verder zingt ze veelal fraai en dramatisch. Na een ingetogen en welluidend Casta diva hield ze zich gisteren in, omdat haar stem woensdag tijdens de generale repetitie wat had geleden van de koude avondlucht. Temperament had ze bij die repetitie genoeg, haar zingen klonk vaak malicieus giftig en ze stopte wegens teveel hinderlijke toneelrook - dirigent Bellini kreeg haar pas na een half uur weer terug op het podium zodat de rook definitief werd afgeschaft, jammer voor de geloofwaardigheid van de brandstapel.

Annelies Lamm maakt indruk als Adalgisa, in haar soli en in de befaamde duetten met Norma. En de Pool Robert Woroniecki (Pollione) is een prima tenor. Waar andere vertolkers van de rol vaak onmiddellijk vocaal worden vermorzeld weet deze Pollione zich nog lang staande te houden temidden van de vuurspuwende dames Norma en Adalgisa, die elkaar aanvankelijk zien als rivales maar zich al snel gedragen als feministische zusters.

De Norma, die gisteravond onder aangename weersomstandigheden in première ging, wordt zondag en dinsdag herhaald, bij slecht weer in de Groningse Evementenhal.