Communisten

In haar gastcolumn 'Pijn om vergeefse offers' schrijft J. Withuis dat wij in Nederland helaas geen auteurs hebben die, “als Semprun, het eigen communistische verleden echt tot op het bot analyseren, met alle pijn en schaamte van dien. Hij stond, schrijft hij, te trillen op zijn grondvesten (sic) toen, ergens rond 1960, de waarheid van de Goelag tot hem doordrong”.

In De Avonden en andere meesterwerken van Gerard Reve, zowel als in zijn brievenboeken, ingezonden brieven en interviews kan men voldoende over een communistisch verleden aan de weet komen. Maar Semprun is een Spanjaard en dus tien keer zo'n groot schrijver als onze eigen Reve d'Alembert.

Zijn geleerde broer Karel van het Reve heeft nota bene met zijn boek Het geloof der kameraden (1969) het communisme meedogenloos op de pijnbank gelegd.

W.F. Hermans beweerde dat boek altijd binnen handbereik op zijn nachtkastje te hebben liggen, zo meen ik mij te kunnen herinneren.

Dat pas in 1960 “...de waarheid van de Goelag tot hem doordrong”, pleit ook al niet erg voor Sempruns vernuft. In 1946 kwam bij Uitg. Charles Scribner's Sons New York 1946 uit: I chose freedom van Victor Kravchenko. In 1957 bij H. Nelissen, Amsterdam in Nederlandse vertaling verschenen. En wat te zeggen over Orwells satire Animal Farm uit 1945. Afijn, Orwell was een socialist en deugde dus uiteraard niet in kringen van overtuigde communisten. De rest van Withuis' betoog en pleidooi laat ik maar lopen.