Boardman flitst als een snoek boven 56 kilometer

MANCHESTER, 7 SEPT. Twee korte bewegingen voorkwamen een vlekkeloze race. Chris Boardman haalde beide malen de armen van zijn hypermoderne stuur. Hij voelde de spierpijn in zijn schouders branden. De onderbrekingen kostten hem volgens zijn begeleiders ongeveer vier seconden of zestig meter. Zijn werelduurrecord kwam niet meer in gevaar. Met een afstand van 56 kilometer en 375 meter verpletterde hij gisteravond in Manchester het bestaande record van de Zwitser Tony Rominger, die in 1994 ruim een kilometer minder ver was gekomen.

Boardman dankte zijn prachtige prestatie voor een belangrijk deel aan het nieuwe stuur, dat ongeveer dertig centimeter in voorwaartse richting is verlengd. Van een afstand lijkt het een rek voor fietsende kaartlezers, van dichtbij is het een prachtig staaltje technologie. De renner kan zijn armen laten leunen op het stuur dat vervaardigd is van koolstof. En hij kan beter ademhalen. De gestrekte armen verminderen de luchtweerstand en vergroten de snelheid.

Boardman zat gisteravond als een snoek op de fiets. Met zijn armen recht vooruit reed hij een niet voor mogelijk gehouden gemiddelde. “Meestal komen mijn voorspellingen uit, maar ik had niet verwacht boven de 56 kilometer per uur te kunnen rijden. De afspraak was dat ik mijn armen regelmatig rust zou geven op de beugels onder het stuur. Ik had de meeste pijn op mijn achterwerk, die schroeide helemaal, maar achteraf was het de moeite waard. Net zoals mijn afgeschoren armen niet voor niets zijn geweest. Voor de race heb ik me nog afgevraagd waarom ik vrijwillig een marteling onderging. Eenmaal op de fiets was de pijn goed uit te houden.”

Boardman bedankte na afloop het publiek, dat zijn chauvinisme en enthousiasme had laten gelden. Bijna vierduizend toeschouwers zaten er gisteravond in het Velodrome van Manchester. Opgezweept door de speaker, die sprak van een gladiatorial performance, maakten de wielerfans meer kabaal dan Boardman voor mogelijk had gehouden. Vooraf waren er nog twijfels of het zo verstandig was in een volle hal te rijden, vanwege de zuurstof en de warmte, na afloop had de nieuwe recordhouder geen spijt van zijn publieksvriendelijke houding.

“Ik kreeg last van mijn oren, hoewel ik toch een helm droeg. Verder heeft dat geschreeuw mij alleen maar gesterkt. Vroeger dacht ik dat publiek er voor de show bij zat, nu weet ik wel beter. Na elke aanmoediging voelde ik mezelf harder trappen. Het klinkt misschioen melodramatisch, maar ik voelde me bevoordeeld voor zoveel mensen te mogen rijden. Gelukkig zijn ze tevreden naar huis gegaan.”

De bijna vlekkeloze race was ook een regelmatige race. Op volle snelheid reed Boardman per kilometer nooit sneller dan één minuut en één seconde, nooit langzamer dan één minuut en zes seconden. Hij hield voortdurend de ideale lijn onderaan de houten piste. Een schokkende beweging was met het blote oog niet waarneembaar, behalve de beide keren dat hij het stuur bewust losliet. “Mijn begeleiders hadden me gewenkt dat het tijd werd om even te pauzeren.”

Boardman maakte gisteren eens te meer duidelijk dat de evolutie in de wielersport nooit zal ophouden. Toch verwacht hij dat de marges steeds kleiner zullen worden. “Ik weet niet waar de grens ligt, maar in elk geval niet ver van deze afstand. Op een gegeven moment hebben we de ideale zit en de ideale houding bereikt. Misschien dat jonge coureurs als Ullrich en Berzin het record nog een keer verbeteren. Zelf begin ik er niet meer aan.”

Toen Boardman in 1993 het werelduurrecord verbeterde, gold hij als een jonge coureur die had geprofiteerd van zijn ervaringen op de baan. In de tussentijd heeft hij zich ook toegelegd op de wegwedstrijden, wat zijn fysieke gesteldheid alleen maar heeft vergroot. De kopman van de Franse GAN-formatie bleek ook op het asfalt een uitstekend tijdrijder. Hij heeft nog steeds het snelheidsrecord van de Tourproloog in bezit. In het middelgebergte heeft de kleine coureur al vaker aangetoond met de besten mee naar boven te rijden. Alleen in de zware bergetappes komt hij souplesse tekort.

In 1993 fietste Boardman een afstand van 52 kilometer en 270 meter. Hij verbeterde het bestaande record van de tamelijk onbekende Graeme Obree, die hem ook dit keer heeft geïnspireerd. De Schotse avonturier experimenteert al enige jaren met de aerodynamica. Hij was de eerste coureur die de zogenaamde ski-houding toepaste. Hij is ook de man die het verlengde stuur heeft aangezwengeld. “Ik ben Graeme veel dank verschuldigd. Dit stuur deed wonderen.”

This fellow is an engine, sprak de speaker met gevoel voor pathos. De toeschouwers konden er naarmate de race vorderde geen genoeg van krijgen. Enthousiasme veranderde in emotie toen de kampioen zijn zoontje in de armen hield. De kleine George deelde in de vreugde. Net als Eddy Merckx, de leverancier van het rijwiel, die op het middenterrein rustig toekeek. De 'Zwarte van Tervuren' was de eerste om Boardman te feliciteren.

Merckx vestigde in 1972 een nieuw werelduurrecord. Na 49 kilometer en 431 meter had hij de zestig minuten vol gereden. “Dit project kost me een jaar van mijn leven”, sprak de Belgische kampioen destijds in Mexico-Stad. In Manchester toonde de oude maestro nog weinig tekenen van slijtage. Hij keek voor de start met een vrolijke blik naar de fiets die in totaal vijftigduizend gulden heeft gekost. Of hij zelf een proefrit wilde maken, klonk het in de wachtkamer. Merckx keek naar zijn bescheiden bierbuik en bedankte voor de eer.

Boardman kon na afloop niet precies herhalen wat zijn grote voorganger aan de rand van de piste tegen hem had gezegd. “Maar het moment dat hij naar me toe kwam zal ik nooit meer vergeten. Zondag stap ik op het vliegtuig voor een koers in Zwitserland. Het seizoen is nog niet voorbij.”

    • Jaap Bloembergen