Vier karpatenkoppen trokken voorbij

Een karpatenkop is, volgens Van Dale, een gezicht waaruit aan onverzettelijkheid gepaarde domheid spreekt. Dat is in mijn ogen niet helemaal de ideale omschrijving: in plaats van 'domheid' zou ik graag het woord 'boerenslimheid' zien. Zo werd de buis gisteravond gedomineerd door vier herenhoofden waarvan ik intuïtief onmiddellijk dacht: karpatenkop. Maar dóm - nee.

Hier komen ze.

Hoofd één: Zivanovic.

Generaal-majoor en rechterhand van Mladic. Veroveraar van Srebrenica. Netwerk, de nieuwe actualiteitenrubriek, vond hem toevallig in een achteraf-nederzettinkje temidden van zijn getrouwen, onder wie een heuse priester. Zivanovic wilde graag een groet brengen aan Dutchbat. Recht in de camera kijkend en kluivend aan de botjes van een (laten we hopen) dier, zei hij: “Prima kerels. Hun commandanten waren onze vrienden. Ze zijn hartelijk welkom als ze vakantie willen vieren in het bevrijde gebied van de Drina.”

Joris Voorhoeve zag het en belde terstond met het Riod: “Kunnen jullie nog morgen beginnen?”

Hoofd twee: Benzali.

De Kojak-achtige hoofdrolspeler van 'Murder one', de liefst 23-delige Amerikaanse rechtbankserie waarmee de NCRV gisteravond begon. Een bijzondere serie omdat alles om een en dezelfde moord draait. Is dat voldoende om al die tijd de spanning gaande te houden? Een krankzinnig zware opgave - zowel voor de makers als de kijkers - maar het begin was veelbelovend.

Liefhebbers van het genre moeten het een kans geven. (Volgende week maandag is er een herhaling van dit eerste deel.) Over Daniel Benzali, die de sluwe advocaat Ted Hoffman speelt, heb ik mijn twijfels: niet alleen beetje rotkop, maar ook een onprettige stem. Kunnen we daar 23 uur lang tegenaan kijken? In Amerika kregen ze snel genoeg van hem.

Hoofd drie: Gaasterland.

De veelgeplaagde directeur van de Arena. Frits Barend zocht hem onaangekondigd op voor de eerste aflevering in het nieuwe seizoen van Barend & Van Dorp (RTL 4). Een allerkoddigst interview.

Gaasterland is het netste hoofd uit dit rijtje, maar toch hoort hij erin thuis, want hij sprak onvervalste karpatentaal. Een omhooggevallen autoriteit die zich op het luchtkussen van zijn status naar ijle verten beweegt, waarin hij alleen nog maar hoeft te zeggen: “Er is een persstop.” Desgevraagd zei hij steeds: “Ajax is onze eerste preferentie.” En hoe het met de grasmat ging? “Daar ga ik niet over.” Barend wierp hem wat namen toe van deskundigen, maar Gaasterland had nog nooit van deze 'grassologen' gehoord.Binnenkort wordt er onder de groene zoden van de Arena een lijk gevonden. Gaasterland. Louis van Gaal wordt aangehouden. “Het gras is mijn eerste preferentie”, zal hij met een rancuneus lachje zeggen. Met Daniel Benzali als advocaat maakt hij een kans.

Hoofd vier: Van Bentum.

Aan de werken van Willem van Bentum, directeur van een afvalverwerkingsbedrijf, had Oscar van der Kroon in Zembla (VARA/NPS) een onthullende documentaire gewijd. Vooral in Zuid-Holland zou Van Bentum hele polders volstorten met verontreinigd bouw- en sloopafval.

Een droom van een karpatentype. Hij sprak zinnen als: “Ik ga er vanuit dat ik geen schurk ben. Ik handelt (die 't' is geen tikfout) binnen de wet.” Een radeloze officier van justitie beschreef hoe profijtelijk Van Bentum gebruik maakt van mazen in de milieuwet. Provincies en gemeenten werken in arren moede met hem samen, omdat ze doodsbenauwd zijn voor schadeclaims van tientallen miljoenen. Een deskundige: “Als je slechte bedoelingen hebt, kun je in deze branche ('braansj', zou Van Bentum zeggen) onbeperkt je gang gaan.”