Holbrooke: fouten Dayton rechtzetten

OSLO / SARAJEVO, 6 SEPT. Na de komende verkiezingen in Bosnië moet er een nieuwe vredesconferentie komen om de “fouten van Dayton” recht te zetten. Dat vindt Richard Holbrooke, de architect van het vredesakkoord van Dayton.

In een toespraak in Oslo hield Holbrooke een krachtig pleidooi voor een verdere internationale bemoeienis met het vredesproces in Bosnië. Over de komende verkiezingen zei hij: “Wat er ook op 14 september gebeurt, het spel is daarmee niet uit. Je kunt niet zeggen: er is gekozen, dat gebeurde eerlijk en vrij, nu zijn jullie aan de beurt. Dat zou onverantwoordelijk zijn. Het zou betekenen dat de Europese en Amerikaanse leiders de les van de recente geschiedenis niet hebben begrepen.”

Holbrooke gaf toe dat het vredesakkoord van Dayton tekortkomingen vertoont: “Het was incompleet en inadequaat. Er moet dan ook een tweede, op Dayton lijkende conferentie komen, later dit jaar na de verkiezingen. Ik hoop dat die conferentie sommige van de fouten die we in Dayton hebben gemaakt, rechtzet. De internationale politiemacht moet bijvoorbeeld moet worden versterkt.”

Holbrooke pleitte ook voor een blijvende militaire aanwezigheid van de internationale gemeenschap in Bosnië. Volgens de plannen moet de huidige vredesmacht IFOR eind december zijn vertrokken. Maar daarmee kan volgens Holbrooke niet worden volstaan: “We kunnen eind dit jaar niet simpelweg zeggen: dit was ons jaar, dank u en tot ziens. Er moet een overgang zijn.” Bosnië loopt het gevaar, aldus Holbrooke, dat de verkiezingen de mensen aan de macht houden die de oorlog zijn begonnen, “racisten, fascisten en separatisten die zich publiekelijk tegen Dayton uitspreken”.

Een internationale stuurgroep, die toezicht houdt op de toepassing van het vredesakkoord, heeft in Brussel een tijdschema opgesteld voor het implementeren van de nieuwe staatsstructuur na de verkiezingen. De stuurgroep bepaalde dat binnen vier dagen na de verkiezingen het nieuwe staatspresidium bijeen moet komen om de verkiezingsresultaten goed te keuren. Zes dagen later moet het nieuwe parlement bijeenkomen om te praten over maatregelen die ten doel hebben een functionerende staat te scheppen. Die maatregelen, die in november moeten zijn aangenomen, omvatten onder andere een begroting voor 1997, de oprichting van een centrale bank en wetgeving op het gebied van internationale handelsrelaties, het luchtverkeer en het staatsburgerschap. (Reuter, AFP, ANP)