Voorkeur; Musea

FERDINAND HART NIBBRIG Het heeft maar zo'n twintig jaar geduurd, het pointillisme, die wonderlijke stroming in de beeldende kunst waarbij schilders niet schilderden, maar met het puntje van hun fijnste penseel stipje voor stipje de verf op het doek brachten. Ferdinand Hart Nibbrig (1866-1915) was een van de meest noeste stippelaars onder de Nederlandse schilders. Voor Hart Nibbrig, die, zoals hij het zelf later uitdrukte, nog vastzat 'in den modder', in de zware bruin-grijze tonen van de Hollandse schilderkunst, was de explosie van licht en helderheid in Parijs een verwarrende ervaring. Alsof hij steekje voor steekje aan wandtapijten borduurde, zo nauwgezet stippelde hij zijn moestuinen, boerenerven en panoramische landschappen vol. Maar voor zijn portretten, zo is in het Singer Museum in Laren te zien, handhaafde hij tot enkele jaren voor zijn dood in 1915 de lange, gladde kwaststreek. In deze doeken liet hij de zoete zomerkleuren voor wat ze waren. Van een pointillé is niets te bekennen, integendeel, hij schilderde zijn figuren meestal in lange, gladde streken. Ferdinand Hart Nibbrig 1866-1915 t/m 3 nov. in het Singer Museum, Oude Drift 1, Laren. Di t/m za 11-17u. zo 12-17u.

HET UTRECHTS PSALTER De Middeleeuwse kunstenaars die in de negende eeuw het Utrechts psalter illustreerden, kozen voor een opmerkelijk systeem: ze beeldden elk psalm zo letterlijk mogelijk uit. Aanstaande zaterdag wordt het Utrechts Psalter, een van de belangrijkste schatten uit de Middeleeuwen, uit zijn kluis gehaald voor een korte reis naar museum Het Catharijneconvent. Daar zal het boek, opengeslagen op de eerste bladzijde, samen met een groot aantal verwante Middeleeuwse handschriften uit binnen- en vooral buitenland het onderwerp vormen van een uitzonderlijke tentoonstelling. Het Utrechts psalter is op het eerste gezicht niet zo aantrekkelijk als bekendere Middeleeuwse manuscripten. De 166 tekeningen zijn niet gekleurd, de bladzijden lijken niet op Keltisch edelsmeedwerk zoals de Ierse en Engelse manuscripten uit de vroege Middeleeuwen en evenmin overdonderen ze met zoete Madonna's in lange gewaden of statig realistische landschappen uit latere produkten van het vasteland. Snelle, priegelige schetsen krioelen van figuurtjes en voorwerpen, soms zo klein dat je een loep wilt hebben om ze recht te doen. Anders dan de meeste Middeleeuwse handschriften geeft het Utrechts psalter zijn geheimen pas echt prijs als je het leest, daarom is het boek ook op cd-rom gezet. Dat vergemakkelijkt de overgang van woord en beeld. Met een simpele muisklik op een passage in de tekst verschijnt op de tekening een kader dat het bijbehorende gedeelte omsluit. Het Utrechts Psalter, Middeleeuwse meesterwerken rond een beroemd handschrift in Museum Catharijneconvent, Nieuwegracht 63, Utrecht van 31 aug. t/m 17 nov. Di t/m vr 10-17u, za en zo 11-17u. Tijdens het Festival Oude Muziek, dat van 30 aug t/m 8 sept. in Utrecht wordt gehouden, is psalmmuziek te horen uit verschillende tijden en stijlperioden.

REALSPACE IN QUICKTIMES Tentoonstelling over het gebruik van computers in de architectuur. Die bieden architecten veel nieuwe mogelijkheden. Ingewikkelde berekeningen worden in een oogwenk uitgevoerd en bouwmaterialen kunnen complexere vormen krijgen. Toch lijken met digitale technieken ontworpen gebouwen vaak erg op elkaar. Nederlands Architectuurinstituut (NAi), Museumpark 25 Rotterdam. T/m 5 okt. Di t/m za 10-17u, zo 11-17u. Catalogus (inclusief cd-rom) ƒ 49,50. Er is ook een site van RealSpace in QuickTimes op Internet: http://www.nai.nl.

ThE GREAT AMERICAN WATERCOLOUR In het Rijksprentenkabinet van het Rijksmuseum is t/m 27 okt een selectie te zien van kwetsbare waterverfbladen uit de collectie van het Museum of Fine Arts in Boston. Het museum, dat meer dan tweeduizend, zelden tentoongestelde aquarellen bezit, koos samen met Peter Schatborn, hoofd van het Prentenkabinet van het Rijksmuseum, vijftig bladen uit die op een kleine tournee door Europa gaan. De gekozen aquarellen zijn afkomstig uit de periode tussen 1880 en 1940. Dat is de tijd waarin de eerste professionele aquarel-verenigingen werden opgericht en het aquarel 'emancipeerde' van lieflijk fröbelwerk tot zelfstandige kunstvorm. The Great American Watercolour. Amerikaanse aquarellen 1860-1940. Rijksprentenkabinet, Stadhouderskade 42, Amsterdam. Dag 10-17u.

VAN MONET TOT MATISSE Midden in het Haags Gemeentemuseum, waar aan alle kanten wordt gerestaureerd en verbouwd, is in zes smetteloze zalen een mooie presentatie van wereldberoemde kunst te zien. Van Monet tot Matisse bevat zestig werken uit de klassiek-moderne collectie van het Poesjkin Museum in Moskou. De geschiedenis van deze naar Rusland gehaalde impressionisten is bizar. De meeste schilderijen werden verzameld door twee Russische industrieëlen, Sergej Sjtjsoekin en Iwan Morozow. Beiden zaten in de textiel en deden in de jaren negentig van de vorige eeuw zaken in Parijs. In ruim twintig jaar kochten ze bij de kunsthandelaren Durand Ruel, Ambroise Vollard en Daniël-Henri Kahnweiler de prachtigste collecties, eerst vooral impressionisten, later ook Nabis, post-impressionisten en andere -isten. Sommige aankopen waren zelfs voor Parijse begrippen revolutionair. Van Monet tot Matissen, Franse meesters ujit het Powesjkin Museumnmin Moskou. T/m 12 sokt in het Haags Gemeentemuseum, Stadhouderslaan 41, Den Haag. di t/m zo 11-17u.

EN VERDER Kijken is bekeken worden Gerrit Komrij kiest uit de collectie t/m 6 okt. Stedelijk Museum, Amsterdam.