Turkije wil veiligheidszone in Noord-Irak

ANKARA, 5 SEPT. Turkije is van plan een veiligheidszone te creëren in het uiterste noorden van Irak om een permanent einde te maken aan de gewapende infiltraties van Turks-Koerdische separatisten. Tegelijk wordt uit het grensgebied grootscheepse Turkse militaire activiteit gemeld.

In Turkije wordt sterk rekening gehouden met een nieuwe massale actie van het Turkse leger in Noord-Irak. Dergelijke speculaties werden gisteren gevoed door de uitspraak van de Turkse minister van buitenlandse zaken, Tansu Çiller, dat strijders van (Turks-)Koerdische Arbeiders Partij (PKK) zich massaal samentrekken in het Iraakse grensgebied en dat Turkije “de noodzakelijke maatregelen” treft.

Het plan voor de veiligheidszone, 5 tot 10 kilometer diep, werd gisteren bekendgemaakt door het ministerie van Buitenlandse Zaken. Ankara heeft de Verenigde Staten om een reactie gevraagd. Een Amerikaanse woordvoerder zei later dat Washington het idee bestudeert “in het bredere kader van van regionale stabiliteit”.

Over de instelling van een veiligheidszone wordt al jarenlang gebakkeleid tussen de Turkse autoriteiten en Koerdenleider Masoud Barzani, wiens Koerdische Democratische Partij (KDP) het noordelijke gedeelte van Noord-Irak controleert.

Çiller zelf zei eerder op de dag dat Turkije een verzoek om steun van het Turkse leger had ontvangen van Barzani, die vorige week de hulp van Irak inroep om de Koerdische stad Arbil te veroveren. Een woordvoerder van Barzani in Ankara liet evenwel weten dat men de Turkse autoriteiten slechts heeft geïnformeerd over de verhoogde activiteiten van de PKK in de grensstreek.

De PKK maakt gebruik van het machtsvacuüm in het de facto onafhankelijke Noord-Irak en de onderlinge machtsstrijd van de twee grootste Koerdische partijen, de KDP en de Patriottische Unie van Koerdistan (PUK) van Jalal Talabani. Turkije beschuldigt de PUK ervan de PKK te steunen, terwijl Barzani onvoldoende daadkracht aan de dag legt om de PKK uit de grensstreek te weren.

Het gevolg is dat het Turkse leger op gezette tijden grensoverschrijdende operaties uitvoert om de bergachtige regio 'schoon te vegen'. De grootste operatie had in maart vorig jaar plaats, toen het Turkse leger met een troepenmacht van 35.000 man de grens overtrok en wekenlang in de regio bleef.

Ook de linkse Turkse oppositieleider, Bülent Ecevit, drong gisteren aan op een “permanent verblijf van Turkije in de grensstreek zolang Irak nog verdeeld is”. In tegenstelling tot de Amerikaanse bondgenoten vindt Turkije dat de Koerden zich samen met Bagdad moeten beraden over de toekomstige bestuursvorm in Noord-Irak. De Koerden beschikken sinds midden 1991 over een de facto onafhankelijke staat. De regio is evenwel al enkele jaren in de greep van de interne strijd tussen de PUK en de KDP. Hiervan heeft ook Iran geprofiteerd, Dat laatste was een van de belangrijkste redenen waarom Barzani vorige week de hulp inriep van het Iraakse leger.