Ljusets hjärta

Zweedse schrijvers kunnen worden miskend, verguisd, doodgezwegen, vergeten, neergesabeld of verramsjt, maar ook kunnen ze in een ver buitenland eindigen in een toonzaal van Ikea.

“Ikea wil het bestaan van zoveel mogelijk mensen verbeteren”, schrijft directeur Anders Moberg in de catalogus van het woonwarenhuis. De auteurs van uitgeverij Wahlström & Widstrand denken daar anders over. Schrijnend is het geval van Per Wästberg, schrijver van een respectabel aantal romans, novellen en dichtbundels en daarnaast samensteller van verzamelbundels met Afrikaanse literatuur. In 1949 debuteerde Wästberg met Pojke med säpbubblor, opvallend was ook Humleg©1ardsmästaran uit 1971. Zijn jongste roman, Ljusets hjärta, dateert van 1991 en het is dit werk dat door Ikea is misbruikt.

Met karrevrachten is Ljusets hjärta de Ikea-toonzalen binnengereden. In de boekenkasten Rättare (massief grenen, gepatineerd) en Gammelstad (massief grenen, antiek gebeitst) staat het blauwgebonden boek (349 blz.) nog in gezelschap van collega-auteurs uit het fonds van Wahlström & Widstrand. Veel Gabriel Garcia Márquez, Jelena Bonner over haar leven in ballingschap met Andrej Sacharov en Xavier de Maistre met Nattlig Resa I Min Kammare, fraai geïllustreerd en op z'n Gallimards uitgegeven. Niet leuk, zo'n rol als dood boekblok, maar je bent niet alleen.

Hoe anders is de situatie bij de Billy (eiken fineer), sinds jaar en dag de Volkswagen onder de boekenkasten. Hier zijn de planken uitsluitend gevuld met Ljusets hjärta, kast na kast na kast. Al die identieke ruggen op kersrood, folie wit of berken blank gelakt spaanplaat: het vormt een deprimerende aanblik. Zo'n vernedering wens je je ergste literaire vijand niet toe. Arme Wahlström & Widstrand-auteurs: wie is als volgende aan de beurt?

Geachte heer Moberg - beste Anders in Ikea-taal - wat let u Per Wästberg te rehabiliteren? Heeft hij voor iedere verkochte Billy geen recht op een royalty? En zou het geen goed idee zijn, al was het uit respect voor de Zweedse literatuur, in al uw buitenlanden gevoelvolle vertalingen van Ljusets hjärta te financieren?