Boom Chicago in Amsterdam; Bic Macs met slapstick

Terwijl het publiek wat eet en drinkt, improviseren Amerikaanse acteurs op het toneel dat het een lieve lust is. Een theatervorm uit Chicago die op dit moment floreert in Amsterdam. Amerikanen voelen zich er thuis, maar ook Nederlanders kunnen aan de tafeltjes aanschuiven.

Tot eind oktober. Boom Chicago, Lijnbaansgracht 238, Amsterdam. Reservering: 020-6392707. Entree ƒ 25,-, CJP ƒ 19,-. Bij een groep van vier personen, komt de vierde gratis binnen. Eten en drinken kost extra.

'Hi, how are you? I'm Andy. Nice to meet you.'' De Nederlander die theater Boom Chicago binnenkomt, wordt bij deze begroeting meteen gedwongen zijn gereserveerde houding te laten varen. Het zaaltje zit barstensvol Amerikaanse toeristen, die niet gewend zijn anoniem door het leven te gaan. Iedere nieuwkomer wordt meteen door zijn tafelgenoten belaagd. Een vriendelijke Amerikaanse gewoonte, die veel Nederlanders intimideert.

Terwijl de toeschouwers eten en drinken, bieden de acteurs op het toneel een wervelende show. De Amerikaanse toerist die naar dit typisch Amerikaanse theater was gevlucht om een avondje bevrijd te zijn van het culturele gedoe van het reizen, wordt door de acteurs genadeloos op de hak genomen. Wat willen de Amerikanen in Europa? Big Macs eten, midden in de nacht kunnen shoppen en vriendelijk behandeld worden door al het winkelpersoneel, net als in hun eigen land. De toeristen in de zaal lachen zich krom om de spiegel die hen wordt voorgehouden. Juist vanavond is hun wens om even ongestoord Amerikaans te kunnen zijn zo zichtbaar: zittend in een Amerikaans theater, achter typisch Amerikaans eten uit vele landen; pizza's, bergen nacho's met bonen, kaas en zure room, chicken wings en bier uit een authentiek Amerikaanse pitcher (een kan).

Iedere week worden er twee programma's vertoond. Het ene, getiteld Laatste Nieuws, is gebaseerd op een nieuwsbericht uit een Nederlandse of Amerikaanse krant, die tijdens de voorstelling wordt gekozen. Het andere, The Director's Cut, omvat een selectie uit de meest succesvolle sketches uit de vierjarige geschiedenis van Boom Chicago.

Elke voorstelling is uniek, omdat zij voor een groot deel wordt gebaseerd op ideeën uit het publiek. Het is een zogenaamde stand-up comedian show waarbij toeschouwers onderwerpen kunnen roepen, waarmee de acteurs improviseren. “Deze vorm van theater komt oorspronkelijk uit Chicago, waar veel van deze kleine improvisatieshows worden gegeven”, zegt Andrew Moskos, een van de 'founding fathers' van Boom Chicago. Later is het idee geëxporteerd naar andere staten en landen. Moskos nam het mee naar Amsterdam, de stad waar hij tijdens zijn vakanties verliefd op was geworden.

Boom Chicago was tot nu toe alleen open in de zomermaanden, van mei tot oktober. “Maar het loopt zó goed”, zegt Moskos. “In de toekomst komt er misschien wel een theater dat het hele jaar open is.” Hij verbaast zich over de laatdunkende houding van de Nederlandse theatermakers over publiek-trekkend theater. “Veel Amsterdamse theatermakers isoleren het publiek”, zegt Moskos. “Zij zeggen: wij doen de show en we gaan het niet veranderen voor de mensen die ernaar kijken, zelfs als die het niet begrijpen. Zij hoeven geen publiek te trekken, omdat zij subsidies ontvangen. Ik vind dat er ook theater moet zijn dat wel contact legt met het publiek. Dat gebeurt in Boom Chicago.”

In de show reageren de acteurs razendsnel op de thema's die het publiek hen toeroept. Hun humor is niet venijnig, zij zetten nooit iemand voor gek waardoor het publiek zich vrij voelt om actief deel te nemen aan wat er op het toneel gebeurt, en de voorstelling dynamisch blijft.

De associaties op het toneel lijken spontaan en onverwacht. De voorstelling is als een gesprek waarin mensen elkaars absurde opmerkingen proberen te overtreffen. Op een opmerking over abortus uit het publiek reageren de acteurs met een scene waarin voor- en tegenstanders van het mosterd-gebruik elkaar in de haren vliegen. De ene groep belaagt een supermarkt waar nog mosterd te koop is en molesteert de verkoper, de andere groep probeert dit te verhinderen. Een vrolijke vergelijking met het felle debat tussen de pro-life en pro-choice activisten in de Verenigde Staten, die ook geen lichamelijke geweld schuwen.

De humor wordt op een slapstickachtige, lichamelijke manier uitgespeeld. Spencer Lemon Kayden is bijvoorbeeld een ster in de bekkentrekkerij. Het ene moment is ze een pastoorsvrouw met een strenge uitgestreken kop, om het volgende moment te veranderen in een naar adem happend visje of een zwangere vrouw die, met ingespannen verwrongen kop, zuchtend en snuivend, het podium over stormt om een renwedstrijd te winnen.

Na de voorstelling kan het publiek rustig blijven napraten, terwijl de band speelt. De toeschouwers die vlakbij het water wonen of logeren, kunnen worden thuisgebracht door een rondvaartboot. Een service waarvoor overigens wel extra betaald moet worden.