Resultaat Surinaamse presidentsverkiezingen onvoorspelbaar; Kandidaat van Bouterse kansrijk

ROTTERDAM, 4 SEPT. “We gaan zeker winnen in de Verenigde Volksvergadering”, zegt Fred Derby, een van de leiders van het regerende Nieuw Front, vanuit Paramaribo. Het uiteenvallen van de regeringscombinatie doet daar volgens hem niets aan af.

Morgen bepalen in Paramaribo de 869 leden van de Verenigde Volksvergadering, waarin parlementsleden en lokale afgevaardigden zitten, wie er president van Suriname wordt. De uitslag staat allerminst vast. Het Nieuw Front is ervan overtuigd dat zijn presidentskandidaat en huidige president Ronald Venetiaan het haalt. De oppositie toont zich net zo zeker dat Jules Wijdenbosch, lijstaanvoerder van de NDP (van voorzitter Desi Bouterse) na morgen de nieuwe president van Suriname zal zijn.

De bijeenkomst van de Verenigde Volksvergadering (VV) is noodzakelijk, omdat in de op 23 mei gekozen Nationale Assemblee geen van de kandidaten voor het presidentschap en vice-presidentschap de vereiste tweederde meerderheid haalde. In de VV is een gewone meerderheid voldoende. Ook in 1991 bracht de VV de beslissing, waarbij Venetiaan won van Wijdenbosch.

Na de parlementsverkiezingen leek het Nieuw Front van de creoolse NPS, de hindostaanse VHP, de javaanse KTPI en de sociaaldemocratische SPA aan de macht te kunnen blijven. De traditionele etnische partijen van het Nieuw Front verloren weliswaar voor het eerst hun absolute meerderheid, maar door samenwerking met de twee partijen van het Middenblok (het D66-achtige DA91 en de javaanse Pendawa Lima) zou een coalitieregering op 32 van de 51 parlementszetels kunnen rekenen.

Het overlopen van vijf VHP'ers en een deel van de afgevaardigden van de KTPI naar de NDP haalde een streep door de rekening. De NDP die met 16 afgevaardigden in de Nationale Assemblee uitgeschakeld leek, kan nu mogelijk toch in het 'machtscentrum' komen, zoals Bouterse vorige week al hoopvol zei.

De stemming onder de politici in Paramaribo is verbitterd. De kapitaalkrachtige hindostaanse zakenlieden Atta Mungra en Dilep Sardjoe financierden de verkiezingscampagne van de VHP om zich vervolgens te ontpoppen als gangmakers in een beweging van dissidenten. Zij zeggen de partij te willen democratiseren na het al bijna vijftig jaar durende leiderschap van Jaggernath Lachmon. Bovendien zetten zij zich af tegen president Venetiaan, die in hun ogen te veel de creoolse belangen dient.

De dissidenten gingen zover steun toe te zeggen aan presidentskandidaat Wijdenbosch van de NDP en met die partij een coalitie-overeenkomst aan te gaan. Volgens critici spelen bij de VHP-zakenlieden zakelijke belangen een rol. De multi-miljonairs hebben hun kapitaal vergaard tijdens het militaire bewind in de jaren tachtig en hebben goede relaties met de nouveau riche in de NDP, onder wie ex-legerleider en zakenman Bouterse.

Het Nieuw Front leek vorige week definitief te zijn opgeblazen door het vertrek van de KTPI, die echter onderling verdeeld is. Deze partij verloor bij de verkiezingen veel stemmen aan de javaanse concurrent Pendawa Lima. KTPI-leider Willy Soemita meende het aanbod van de NDP van vijf ministerszetels niet te kunnen weigeren. In de combinatie van Nieuw Front en Middenblok zou hij er 'slechts' drie hebben gekregen. Bozen tongen beweren dat Soemita belangen heeft in de Indonesische houtexploitant Musa, waarmee NDP-voorzitter Bouterse ook zakelijke banden onderhoudt.

Om de alternatieve coalitie zo respectabel mogelijk te presenteren wordt in de overeenkomst tussen NDP, KTPI en de dissidente VHP'ers zoveel mogelijk de indruk vermeden dat straks Bouterse aan de macht komt. Zo zal de NDP afzien van 'gevoelige' departementen als Defensie, Justitie, Financiën en Buitenlandse Zaken. Ook zal de vorig jaar in het parlement uitgesproken opdracht tot een onderzoek naar de decembermoorden van 1982 worden uitgevoerd. In de overeenkomst staat verder dat de partijen “nauwe betrekkingen” nastreven met “onze buurlanden, het Koninkrijk der Nederlanden en de Verenigde Staten van Amerika”.

Alle politici hebben de afgelopen weken getracht leden van de Verenigde Volksvergadering te mobiliseren. “We zijn voortdurend aan het turven”, aldus een hoge politicus.