Persstemmen; Nieuwe Amerikaanse aanval op Irak

Irak

LE MONDE

Orgelpunt van de nieuwe krachtproef tussen Washington en Bagdad is dat de Amerikaanse luchtaanval dinsdag tegen Iraakse militaire doelen onvermijdelijk was. Door zijn troepen de Koerdische veiligheidszone in te sturen om een opstandige beweging, de PUK van Jalal Talabani, aan te vallen met de zegen van diens rivaal, Massoud Barzani van de KDP, heeft Saddam Hussein Bill Clinton vernederd. Het was te voorzien dat de Amerikaanse president zoiets twee maanden voor de verkiezingen niet ongestraft zou laten passeren. [..] Dat de Amerikanen Saddam Hussein als een duivel afschilderden, is tot nu toe niet effectief gebleken. Het heeft nauwelijks geleid tot verzwakking van een Iraakse dictatuur die altijd snel de nationalistische snaar voor zichzelf weet te laten trillen.

THE TIMES

De door Clinton ingeslagen koers, krachtig en terecht gesteund door de Britse regering, is niet zonder risico. Amerikaanse, Britse en Franse vliegtuigen zullen nu patrouilleren in een zone waarin ook Saddams zwaarste concentratie Sam-luchtdoelraketten staat opgesteld. Bovendien beschikt hij over zo'n driehonderd functionerende vliegtuigen. Hoewel deze middelen veel te gering zijn om een ernstige bedreiging te vormen voor de Amerikaanse luchtmacht, kan hij het neerschieten van één enkel geallieerd vliegtuig - in het bijzonder als de leden van de bemanning zouden worden gevangengenomen - beschouwen als een voldoende waardevolle propaganda-overwinning om zware Iraakse verliezen te rechtvaardigen. Het feit dat de kruisraketten vooral de Iraakse luchtverdediging hebben aangevallen is een weerslag van het bewustzijn in Washington van het potentieel grote gevaar van patrouilles van de luchtmacht boven Irak.

THE GUARDIAN

De kruisraketten hebben weer gevlogen, naar men zegt met een nog grotere precisie dan tevoren. Ze hebben stellig een verwoestend effect gehad op wat nog restte van de bondgenootschap tegen Saddam Hussein ten tijde van de Golfoorlog. President Clinton heeft de operatie omschreven als een verdediging van het Amerikaanse nationale belang en een gerechtvaardigde afstraffing voor de “roekeloze daden” van Irak. John Major heeft de Verenigde Staten gesteund, maar in meer voorzichtige bewoordingen. De oorverdovende stilte in de regio duurt voort, waarbij de houding van Saoedi-Arabië het meest opvalt. [..] Wat de crisis werkelijk laat zien is het definitieve einde van de al lang vervluchtigde illusies over de gevolgen van de Golfoorlog.

FRANKFURTER ALLGEMEINE

Hoewel de meeste Westelijke bondgenoten hebben ingestemd met de aanval met kruisraketten, blijft de vraag staan in hoeverre Washington het recht had een dergelijke actie te ondernemen. Deskundigen op het terrein van het volkenrecht zullen zich er nu het hoofd over breken welk juridisch handvat er in de resoluties uit de tijd van de Golfcrisis zit, vooral in die bepalingen die betrekking hebben op de beschermde gebieden voor Koerden en sji'ieten.

Het valt op dat de Arabische tegenstanders van Saddam Hussein, die indertijd aan de alliantie tegen hem meededen, hun instemming aan de strafactie onthouden hebben. Dat geldt zelfs voor Saoedi-Arabië, dat kan gelden als de leidende Arabische mogendheid van het anti-Saddamfront.

SÜDDEUTSCHE ZEITUNG

De tijd van de beslissende oorlogen is voorbij, zie de achtjarige oorlog tussen Iran en Irak (1980-1988), de tweede Golfoorlog (1990/91), alle oorlogen in het Midden-Oosten sinds 1948, de Bosnische oorlog (1992-1995). Ook de 27 kruisraketten en wat daarop nog kan volgen, zullen het eigenlijke probleem, namelijk het bestaan in Bagdad van een regime dat de vrede verkracht, niet oplossen. De wereld zal met haar crisis- en oorlogshaarden moeten leven. Dat betekent echter niet, dat elk wapengeweld achterhaald is - helaas. Juist het geval Saddam toont aan dat de ultima ratio vaak ook daadwerkelijk het “laatste middel” is om agressors te ontnuchteren. Tenslotte hebben ook de Amerikaanse kruisraketten op Pale de Serviërs ertoe gebracht de weg naar Dayton in te slaan. [..] De moraal is eenvoudig, pijnlijk en permanent: zonder de bereidheid aan deze kant om geweld te gebruiken zullen degenen die aan de andere kant tot geweld bereid zijn, altijd weer hun inzet verdubbelen.

THE WALL STREET JOURNAL

Terecht stelt men zich de vraag waarom de Verenigde Staten zo weinig steun van overzee krijgen voor een juridisch gezien juist optreden. Het antwoord daarop is ingewikkeld en er is zeker niets bij dat de bondgenoten in de NAVO en Rusland, dat zoveel hulp van de Verenigde Staten krijgt, tot eer strekt. Maar weinig landen zijn sentimenteel op het terrein van de buitenlandse politiek en het is moeilijk om aan de conclusie te ontkomen dat de Verenigde Staten zo schaarse steun krijgen wegens het wereldwijd teruglopen van het vertrouwen in het internationale leiderschap van de VS.