Nog weerstand bij lidstaten; Parijs praat weer met forum Stille Oceaan

WELLINGTON, 4 SEPT. Frankrijk is weer aanvaard als gesprekspartner van het South Pacific Forum, een overlegorgaan van landen in de Stille Oceaan. Dat hebben de aangesloten landen vandaag in een gezamenlijke verklaring bekendgemaakt.

Vorig jaar werd Frankrijk geschorst als dialoogpartner wegens het hervatten van kernproeven in Frans Polynesië. Nu Frankrijk in januari had besloten die proeven definitief te beëindigen, was Parijs weer acceptabel geworden als gesprekspartner. Ook andere Franse beslissingen, met name over de onafhankelijke controle op de mate van radioactiviteit in de gebieden waar vroeger kernproeven werden gehouden, hebben volgens het Forum bijgedragen aan het opheffen van de uitsluiting.

In Majuro, de hoofdstad van de Marshall-eilanden, waar de jaarlijkse bijeenkomst van de zestien onafhankelijke landen plaatsheeft, besloten de regeringsleiders dat Frankrijk weer mag deelnemen aan de dialoog die doorgaans na afloop van de officiële bijeenkomst plaatsheeft.

“Een bijeenkomst voor een dialoog met Frankrijk zal zo snel mogelijk afzonderlijk worden georganiseerd op een datum die de twee partijen schikt”, aldus de officiële verklaring. Frankrijk zal dus niet deelnemen aan de discussie die vrijdag wordt geopend met de zeven overige gesprekspartners, Canada, China, Japan, Groot-Brittannië, de Verenigde Staten, Zuid-Korea en de Europese Unie.

Bij een aantal kleinere eilandstaten, met name Kiribati, Nauru en Niue, was er tot gisteren aanzienlijke weerstand tegen een officiële terugkeer van Frankrijk in de dialoog. Met name bij die kleinere staten was de weerzin tegen de Franse kernproeven zeer groot.

Ook bij de voorzitter van het Forum, minister-president Sir Julius Chan van Papua New-Guinea, was gisteren nog terughoudendheid te merken. “We zijn Frankrijk niets verschuldigd”, aldus Chan. Hij noemde het echter “zeer noodzakelijk” om tot een “soort van harmonie” met Frankrijk te komen. Twee Franse afgevaardigden die eerder deze week in de Marshall-Eilanden waren gearriveerd werd te verstaan gegeven dat ze niet welkom waren bij officiële bijeenkomsten. Het is momenteel nog onduidelijk of dat verbod nu is opgeheven.

Premier Jim Bolger van Nieuw Zeeland verklaarde dat de beslissing om Frankrijk weer toe te laten als gesprekspartner was bereikt “door een normale concensus.” Op de vraag of het Forum Frankrijk de kernproeven heeft vergeven, antwoordde hij: “Het Forum heeft een krachtige maatregel genomen tegen de kernproeven in de Stille Oceaan, afdoende voor jaren. Frankrijk is ermee gestopt en daar zijn wij tevreden mee.”

De terugkeer van Frankrijk als gesprekspartner heropent intussen de weg voor Parijs om het Forum te gebruiken als middel om ontwikkelingshulp in de zuidelijke Stille Oceaan-regio te verdelen. In het verleden spendeerde Frankrijk aanzienlijke bedragen in de regio, volgens critici om het verzet tegen de kernproeven met Frankrijk te smoren.