Vrijspraak wegens verhoor volgens 'Zaanse methode'

ROTTERDAM, 3 SEPT. De rechtbank in Groningen heeft gisteren de zogeheten Zaanse verhoormethode afgewezen. Een 45-jarige Groninger is vrijgesproken van doodslag omdat hij door toepassing van de methode te zeer onder druk was gezet. Tegen hem was twaalf jaar gevangenisstraf geëist. Hij is wel tot vijf jaar veroordeeld wegens afpersing.

De Groninger werd ervan verdacht de coffeeshophouder Harry Roo in augustus 1995 op zijn afgelegen boerderij in Siddeburen met een pistoolschot om het leven te hebben gebracht. Met een handlanger wist hij vervolgens een vriendin van Roo een kwart miljoen gulden af te troggelen als losgeld voor de zogenaamd gegijzelde Roo. Na aangifte van de vriendin werden de twee mannen gearresteerd.

Toen de Groninger weigerde een bekentenis af te leggen werd hij naar Zaandijk gebracht en daar verhoord met de 'Zaanse methode'. Bij deze methode wordt de verdachte met een videocamera nauwlettend gadegeslagen en wordt hem nauwelijks rust gegund. Op aanwijzing van gedragskundigen spelen rechercheurs in op het gemoed van de verdachte. Zo zei een rechercheur tegen de Groninger dat diens dochtertje op het schoolplein werd gepest met liedjes als: 'Je vader is een moordenaar'. Tijdens het verhoor werd de verdachte onder meer geconfronteerd met foto's van het in stukken gesneden lijk van een prostituee. Ook zou de verdachte door rechercheurs zijn bedreigd.

Na twee dagen bekende de Groninger dat hij Roo had vermoord. Op zijn aanwijzing werden delen van het in stukken gesneden lijk gevonden in het Duitse riviertje de Octum bij Bremen. De medeverdachte van de Groninger werd wegens afpersing veroordeeld tot drie jaar.

De teamleider van het onderzoek in de moordzaak, de Groninger rechercheur J. Kolenbrander, die alle verhoren van de verdachte heeft bijgewoond, zei dat de Groningse verdachte zijn bekentenis weliswaar onder druk, maar in volledige vrijheid heeft afgelegd. De advocaat van de man, L. de Leon, vond de verhoormethode echter onrechtmatig. Door hem opgeroepen getuige-deskundigen verklaarden dat door deze methode mensen tot bekentenissen kunnen komen van misdaden die zij niet hebben gepleegd. De Leon vroeg het openbaar ministerie niet-ontvankelijk te verklaren.

Het rumoer rond de Zaanse verhoormethode heeft minister Sorgdrager (Justitie) ertoe gebracht het gebruik ervan voorlopig op te schorten. In juni heeft de minister de Recherche Adviescommissie (RAC) om een oordeel gevraagd. Eerder dit jaar uitten zowel de rechtbank in Amsterdam als het gerechtshof in Den Haag forse kritiek op de ondervragingsmethode. Beide rechtscolleges kwamen niettemin tot veroordelingen.