Nieuwe topman van Unilever wil diep snijden

ROTTERDAM, 3 SEPT. Niall FitzGerald, de nieuwe topman van het Unilever heeft zijn visitekaartje afgeven. In interviews met de dagbladen The Sunday Times en The Wall Street Journal heeft FitzGerald, de nieuwe tegenhanger van Morris Tabaksblat, zich ongekend scherp uitgesproken voor een snellere stroomlijning van het brede scala aan produkten en activiteiten van de was- en levensmiddelengigant.

Volgens de 50-jarige Ier, die eerder de introductie van het wasmiddel Omo Power heeft geleid, overweegt Unilever activiteiten ter waarde van ongeveer tien miljard dollar (ruim 16 miljard gulden, ongeveer 20 procent van de omzet) te verkopen of op te heffen. “Een overweldigende binnenkomst”, aldus analist Gerard Rijk van ING Barings over de uitspraken van FitzGerald in de pers. “Unilever is in 80 procent van haar activiteiten de nummer 1 of 2 op de markt”, zegt hij. “Dit betekent dat de overige activiteiten worden afgestoten. Unilever heeft in het verleden altijd ontkend dat er zo drastisch zou moeten worden ingegrepen.” Ook analist Julian Hardwick van zakenbank Barclays in Londen meent dat “de maatregelen die Fitzgerald nu in ogenschouw neemt, veel verder gaan dan was voorzien”.

Getuige de koersstijging van Unilever, gisteren met 4,40 gulden tot 242,90 gulden, bespeuren ook beleggers in de uitspraken van FitzGerald een nieuw elan. Vanmorgen deed het aandeel Unilever een kleine stap terug. De afgelopen jaren heeft Unilever aandeelhouders herhaaldelijk teleurgesteld. De netto winst daalde in het afgelopen jaar met 14 procent tot 3,7 miljard gulden en ook de cijfers over het tweede kwartaal gaven - mede als gevolg van de overname van het Amerikaanse cosmeticabedrijf Helene Curtis - een winstdaling te zien. “Hopelijk slaagt Unilever er met deze nieuwe aanpak in de target van vier procent volumegroei te halen”, zegt Rijk.

“Het is niet brandend nieuw”, nuanceert een woordvoerder van Unilever de uitspraken van FitzGerald. “Er is natuurlijk geen sprake van dat Unilever op korte termijn 20 procent van de omzet gaat verkopen,” zegt hij. De woordvoerder spreekt van “een introductie-interview, waarin FitzGerald de zaken op een rij zet” en beklemtoont dat het jaarlijks verkopen van tientallen ondernemingen die niet goed presteren of niet tot de kernactiviteiten behoren, bij Unilever al veel langer gebruikelijk is.

Toch wijzen de uitspraken van de nieuwe topman erop dat FitzGerald de verkoop van activiteiten en merken in een hogere versnelling wil brengen. “Dit is een belangrijk stukje huishouding dat moet gebeuren”, verklaarde Fitzgerald tegenover de Sunday Times. “We hebben gefaald als we dit in 1997-98 niet gedaan hebben of tenminste met het plan begonnen zijn.”

Een van de redenen dat de nieuwe topman zijn visie zo duidelijk kan uitspreken is volgens een woordvoerder van Unilever de scherpe scheiding die het bedrijf heeft aangebracht tussen strategie en uitvoering. Onder de oude structuur was het moeilijk veranderingen door te voeren, zo vertrouwde Fitzgerald The Wall Street Journal toe. “Je drong dan binnen op een gebied waar een ander verantwoordelijk was.”

Na een ingrijpende reorganisatie van het topmanagement is de 14-koppige raad van bestuur geslonken tot een executive committee van zeven personen - onder wie FitzGerald en Tabaksblat - dat bepaalt welke produkten en regio's voorrang krijgen bij de allocatie van geld en mensen. De uitvoering van dit beleid komt in handen van de directeuren van 14 business groups.

Volgens FitzGerald heeft Unilever enorme groeikansen die niet zijn geëxploiteerd, in het bijzonder in de emerging markets. “Het wordt door Unilever altijd ontkend”, zegt Rijk van ING Barings, maar Unilever “mist de financiële slagkracht” om snel genoeg te investeren in opkomende markten van Latijns-Amerika en Azië. Unilever behaalt daar nu 30 procent van de omzet. “Het zou voor ons een teleurstelling zijn als we daar begin deze eeuw niet ongeveer de helft van onze activiteiten hebben, omdat de groei er zo enorm is”, aldus FitzGerald.