VS raadplegen bondgenoten over actie Irak

WASHINGTON, 2 SEPT. De voorzitter van de Amerikaanse chefs van staven generaal, John Shalikashvili, is gisteren naar Saoedi-Arabië gereisd voor overleg met de Amerikaanse militaire bevelhebbers ter plaatse over de Iraakse militaire interventie in Koerdisch gebied.

Minister van buitenlandse zaken Warren Christopher keerde zaterdag voortijdig van zijn vakantie-adres in Californië terug naar Washington, om contact op te nemen met de Amerikaanse bondgenoten. President Clinton sprak dit weekeinde telefonisch met de Saoedische koning Fahd, de Jordaanse koning Hussein, de Franse president Chirac en de Britse premier Major. Clinton sluit vandaag een in Tennessee een vierdaagse campagnetournee per bus af, waarna hij naar Washington terugkeert.

“Saddam Hussein blijft een bedreiging voor zijn eigen bevolking en voor de regio”, zei stafchef Leon Panetta van het Witte Huis gisterochtend in het televisieprogramma Meet the Press. “We hebben duidelijk gemaakt dat dit (de Iraakse bezetting van Arbil) onacceptabel is. We hebben gewaarschuwd dat er gevolgen zullen zijn als hij zoiets zou doen. Ik wil niet zeggen wanneer, of waar, of wat, maar we zullen hierop antwoorden”.

Clintons rivaal bij de presidentsverkiezingen op 5 november, Bob Dole, verwijt de regering-Clinton dat zij Saddam Hussein niet krachtig genoeg gewaarschuwd heeft. “Het was geen verrassing dat zij (Bagdad, red.) deze nauwelijks hoorbare waarschuwingen negeerden. Saddam heeft het Amerikaanse leiderschap op de proef gesteld en hij bemerkte dat het er niet was”. Dole erkende zaterdag dat de situatie gecompliceerd is, en pleitte ervoor de afspraak over gedeeltelijke hervatting van de Iraakse olie-export op te schorten.

Het televisiestation CNN berichtte gisteravond uit anonieme bronnen in het Pentagon dat de Amerikanen zowel de omvang als de bedoelingen van de Iraakse troepenbewegingen van de afgelopen week onderschat hebben toen ze er, meer dan een week geleden, lucht van kregen. Saddam Hussein zou de Amerikaanse veiligheidsdiensten de indruk hebben gegeven dat de samentrekking van troepen in het noorden slechts een routinematige oefening betrof. Vervolgens leek alleen een kleine troepenmacht van enkele duizenden manschappen naar het noorden op te trekken, terwijl in feite 30.000 tot 40.000 man de stad Irbil naderden en vervolgens binnentrokken.

De Amerikanen beschikken al over een aanzienlijke troepenmacht in het gebied rond de Golf. Op schepen in het oosten van de Middellandse Zee en in de Golf, en op vliegbases in Turkije en Saoedi-Arabië, hebben ze meer dan 200 oorlogsvliegtuigen. De vloot van 21 schepen die in de Golf deel uitmaakt van het internationale toezicht op de sancties tegen Irak, beschikt over Tomahawk-raketten die afgevuurd kunnen worden op doelen diep in Irak.