Vliegangst Bergkamp een grotere zorg dan zijn vorm

AMSTERDAM, 2 SEPT. Oefenwedstrijden van het Nederlands elftal zijn zelden waardevol. De motivatie ontbreekt veelal om een goed resultaat te bereiken, afzeggingen zorgen menig keer voor een weinig representatief Oranje. Na de oefeninterland tegen Brazilië (2-2) sprak bondscoach Guus Hiddink echter van een nuttige wedstrijd.

Het Nederlands elftal bewandelt in de race naar het wereldkampioenschap in Frankrijk nieuwe wegen. Het vaste concept is omgetoverd tot een systeem met twee spitsen, de internationals moeten het voortaan zakelijk zien eens te worden in een nieuwe belangenorganisatie: de Vereniging Nederlands Elftalspelers. In eerste aanleg zijn Frank de Boer, Clarence Seedorf, Michael Reiziger en Johan de Kock als afgevaardigden gekozen. Zij zullen ook de onderhandelingen voeren over de WK-premies. Alle potentiële Oranje-kandidaten krijgen binnenkort ter ondertekening statuten voorgelegd, een raamwerk van afspraken.

Hierdoor moeten externe invloeden van zaakwaarnemers op het Nederlandse elftal in de toekomst worden ingedamd.

Hiddink dient op termijn nog twee flinke plooien glad te strijken. Allereerst moet het conflict met Edgar Davids worden uitgepraat. De internationals hebben de afgelopen dagen duidelijk laten blijken dat zij de voormalige Ajacied, die van Louis van Gaal ooit liefkozend de bijnaam Pitbull kreeg, graag terugzien in de Oranje-gelederen. Hiddink heeft nog tot 5 oktober, de dag van de eerste WK-kwalificatie-wedstrijd tegen Wales, de tijd om met Davids tot een vergelijk te komen.

Een andere rimpel heeft hij zelf niet zo makkelijk in de hand. Dat betreft de vliegangst van Dennis Bergkamp. De flyer van Arsenal, die deze zomer na alle kritiek twijfelde over zijn interlandcarrière, bewoog zich zaterdagavond als een van de uitblinkers over de nog steeds losliggende grasmat van de Arena waar de toegangsprijzen de pan uitrezen. Technisch soms perfect deed hij niet onder voor de Braziliaanse balkunstenaars. Bergkamp bleek bovendien te renderen in het tweespitsensysteem en zwierf over het hele veld. Zoals hij dat ook bij Arsenal gewend is.

Indien fit blijft Bergkamp van grote waarde voor het Nederlands elftal. Maar dan zal hij wel iets aan zijn vliegangst moeten doen. Nu treft hij het met de tegenstanders in Groep 7. Naar Wales (5 oktober) en België (14 december) kan hij simpel tuffen in zijn eigen auto. Maar Turkije-uit in Istanboel (2 april) wordt op die manier wel een lange rit. Bergkamp heeft gezegd dat hij wat aan zijn vliegfobie zal doen. Tenslotte kan hij het ook ten opzichte van zijn werkgever Arsenal niet maken weg te blijven bij internationale uitwedstrijden. Toevallig heeft de Londense club in de eerste ronde van het UEFA-Cuptoernooi het Duitse Mönchengladbach geloot. Ook voor deze trip kan Bergkamp de kanaaltunnel nemen.

Guus Hiddink zegt zich zorgen te maken over de vliegangst van Bergkamp. Hij heeft dat de afgelopen dagen kenbaar gemaakt aan de sterspeler. “Het is geen detail, geen futiliteit en ook geen jeugdpuistje dat je even uitknijpt”, aldus Hiddink. “We moeten Dennis in dit opzicht steunen. Er zijn nu duidelijke afspraken gemaakt. Wij hebben hem voorstellen gedaan voor de oplossing van het probleem. Er zijn cursussen voor. Ik wil niet zeggen dat hij in therapie moet. Dat klinkt zo dramatisch. Gelukkig hebben we nog even de tijd voor Turkije.”

De aanwezigheid van Bergkamp is ook van belang als Wim Jonk weer een vaste international wordt. Tegen Brazilië bleek bij vlagen dat de twee elkaar nog steeds goed aanvoelen. Jonk speelde echter geen grootse partij. Hij stond wel aan de basis van de eerste gelijkmaker. Een kwartier voor tijd werd hij licht geblesseerd gewisseld voor Jean Paul van Gastel. De 'as' van het Nederlands elftal is voor verbetering vatbaar. De opbouwende kwaliteiten van aanvoerder Frank de Boer worden nog onvoldoende benut nu hij achterin een verdedigingsblok vormt met Jaap Stam. Het is te overwegen Frank de Boer een linie te laten opschuiven naar de positie van Jonk, maar dan moet hij achterin een goede vervanger hebben. Dat is straks wellicht Davids.

Clarence Seedorf lijkt zich steeds meer uit de markt te prijzen als international. In zijn fanatisme een stempel te drukken op het elftal kiest hij vaak voor de verkeerde positie. Een ingetogen optreden zou zijn spel ten goede komen. Ook bij Real Madrid wordt hij daarop nog weleens gewezen. Zaterdagavond was het resultaat van zijn energieke aanpak slechts een onrustige opbouw. Tijdens de rust greep Hiddink in. Ronald de Boer ging achter de spitsen spelen, Clarence Seedorf schoof naar positie van rechtshalf. Voor die opstelling had de bondscoach natuurlijk ook voor de wedstrijd kunnen kiezen. Al speelt Ronald de Boer zelden in een systeem met twee spitsen.

Voor Seedorf bleek het geen oplossing. Tegen de fysiek sterke Brazilianen waren zijn acties gedoemd te mislukken en het publiek ging met het EK nog vers in het geheugen de jeugdige international steeds vaker begeleiden met een fluitconcert. Het was voor Hiddink een reden Seedorf juist niet te vervangen. De bondscoach had ook weinig alternatieven achter de hand. Seedorf speelde Sergio Manuel nog een keer door de benen, maar zal verder net als Davids weinig goede herinneringen bewaren aan zijn eerste optreden in de Arena.

Met het 4-4-2-concept in plaats van 4-3-3 wilde Hiddink voortborduren op het herstel van de wedstrijd tegen Frankrijk tijdens het EK. Zaterdagavond zag die face-lift er nog redelijk goed uit. Straks zal een aantal Ajacieden, dat een driespitsen gewend is, echter weer beschikbaar zijn voor de selectie. Dat zijn Overmars, Witschge, Hoekstra, Kluivert en Bogarde. De eveneens terugkerende Cocu en Winter zijn gewend aan het huidige systeem dat veel overeenkomsten vertoont met de speelwijze van PSV. Davids, Witschge Cocu en nu ook Van Bronckhorst duelleren in feite voor dezelfde linkshalfpositie. Overmars kan ook heel goed als zwervende centrumspits opereren. De buitenspeler ambieert zelfs een wat vrijere rol. En dan is het de vraag of Kluivert voorin Bergkamp weet te verdringen.

Over kwaliteit heeft Hiddink met het oog op de aanloop naar het WK niet te klagen. Een bewijs daarvoor werd geleverd door Giovanni van Bronckhorst. De 21-jarige Feyenoorder, te elfder ure opgeroepen als vierde keus in feite, speelde bij zijn debuut een zeer degelijke wedstrijd. Het geeft aan dat een gebrek aan talent in het kwalificatietoernooi in elk geval geen struikelblok mag vormen. Dat schept een verplichting voor Hiddink die nog steeds het volle vertrouwen geniet van het sectiebestuur betaald voetbal.