IFOR beschermt vluchtelingen

SARAJEVO, 2 SEPT. Amerikaanse troepen van IFOR, de NAVO-vredesmacht in Bosnië, hebben dit weekeinde moslims in een dorp in de Servische Republiek in Bosnië moeten beschermen in hun poging, naar hun woningen terug te keren.

De IFOR-troepen kwamen naar Mahala nadat donderdag een groep van 75 moslim-vluchtelingen was beschoten door Serviërs toen ze hun woningen weer opzochten en begonnen de schade te herstellen. Mahala ligt in de Servische Republiek in Bosnië. Het ligt ook in de gedemilitariseerde zone die de Servische Republiek scheidt van de moslim-Kroatische federatie. Bij de incidenten van donderdag werden tien moslims gewond, van wie één ernstig. De IFOR-troepen trokken zaterdag met tanks het dorp binnen om de moslims te bevrijden die donderdag door de Serviërs gevangen waren gezet en om de Serviërs duidelijk te maken dat de moslims in hun recht stonden en dat in de gedemilitariseerde zone geen wapens mogen worden gedragen.

De Amerikanen vonden in Mahala munitie en een kalasjnikov. Ze stuurden tien gewapende leden van de Servische politie weg die het dorp wilden binnengaan, omdat ze weigerden hun wapens af te geven. Van de moslims werden messen en bijlen in beslag genomen.

Het incident in Mahala toont aan hoe moeilijk het is de in het vredesakkoord van Dayton gegarandeerde vrijheid van beweging te realiseren. In de praktijk is het voor vluchtelingen alleen mogelijk naar hun woonplaats terug te keren als die door de 'eigen' etnische groepering wordt beheerst; is dat niet het geval, dan worden ze steevast tegengehouden. Overigens zijn dit weekeinde nog eens veertig moslims naar Mahala teruggekeerd.

Het afgelopen weekeinde hadden de Bosnische Kroaten hun in 1991 eenzijdig opgerichte 'republiek' Herceg-Bosna moeten opheffen. De instanties van die 'republiek' moesten uiterlijk zaterdag om middernacht moeten zijn opgegaan de die van de moslim-Kroatische federatie. Inmiddels bestaat Herceg-Bosna juridisch niet langer. Maar in de praktijk bleek gisteren nog weinig veranderd. In het Kroatische deel van Bosnië wapperden als vanouds de Kroatische vlaggen en nergens op de openbare gebouwen was de Bosnische vlag, de vlag van de moslim-Kroatische federatie of het Bosnische wapen te zien. Bosnische Kroaten klaagden dat de opheffing van Herceg-Bosna wordt bemoeilijkt doordat de instanties van de federatie nog niet werken. Maar de voorzitter van de belangrijkste partij van de Bosnische Kroaten, Bozo Rajic, wekte gisteren opnieuw twijfel aan de oprechtheid van de Kroaten door tijdens een verkiezingsbijeenkomst in Jajce te verzekeren dat Herceg-Bosna niet is opgeheven, maar zich integendeel uitbreidt over het hele grondgebied van de moslim-Kroatische federatie.

In Vukovar, in het door de Kroatische Serviërs beheerste oosten van Kroatië, zijn deskundigen van het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag gisteren begonnen met het opgraven van lijken uit een massagraf. Het gaat om het massagraf van Ovcara, waar eind 1991, na de inname van Vukovar door de Serviërs en het Joegoslavische Volksleger, 261 Kroatische zieken en gewonden uit het ziekenhuis van Vukovar zijn geëxecuteerd. Enkele honderden Serviërs hielden zaterdag in Vukovar een protestdemonstratie tegen de opgraving. (Reuter, AFP, AP)