Studentenprotest tegen nieuwe wet op universiteit

UTRECHT, 30 AUG. “Lopen nu!”, luidt om even over half acht vanmorgen het startsein aan de Leidseveer in Utrecht. Vijftien 'boze studenten' stormen de brandtrappen op van de tweede verdieping van een flatgebouw, het kantoor van de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU). Even later zit het gebouw potdicht. Het is bezet.

De studenten protesteren met de actie tegen de Wet Modernisering van de Universitaire Bestuursstructuur (MUB) die de Tweede Kamer volgende week behandelt. Ook de universiteiten moeten zich keren tegen de wet, vinden de studenten, omdat de democratie en de invloed van studenten beperkt wordt. De studenten zeggen pas weg te gaan na “keiharde garanties van de VSNU”.

De bezetting van het kantoor verloopt gladjes. De portier moet hartelijk lachen als een student gestoken in een nette blazer en strakke das binnenkomt en zich uitgeeft voor beveiligingsbeambte. Ingrijpen doet hij niet. De student krijgt ruimschoots gelegenheid om de nooduitgang voor dertig companen te openen. “Goedemorgen. Welkom aan boord”, roept de portier cynisch als de groep binnen is.

Met stoelen en tafels barricaderen de studenten de verdieping. Ramen worden afgeplakt met vuilniszakken en een papieren vel met daarop de boodschap 'BEZET'. Liftdeuren worden met twee zware plantenbakken geblokkeerd. Een nietsvermoedende schoonmaker wil naar beneden.“Tyfuslijers”, scheldt hij. “Ga toch een baan zoeken”, roept hij tegen een meisje als zij na veel morren de nooduitgang heeft geopend. “Ik wil hier gewoon mijn werk doen.”

De 'boze studenten' zeggen niet een bepaalde groepering te vertegenwoordigen. De actie kwam spontaan. “We waren toevallig met z'n allen in de buurt en dachten, kom laten we het VSNU-kantoor bezetten”, roept één van hen. Een keurig opgesteld persbericht verraadt echter dat de bezetting wel degelijk georganiseerd is. “De studenten protesteren tegen de wet Modernisering Universitaire Bestuursorganisatie (MUB) die dinsdag in de Tweede Kamer in behandeling wordt genomen”, leert het pamflet.

Minister Ritzen van onderwijs wil met de wet de universiteiten op een meer bedrijfsmatige, efficiëntere manier laten besturen. Een onderdeel van het wetsvoorstel is het opheffen van de universiteits- en faculteitsraden. De studenten vrezen hun invloed op de gang van zaken binnen de universiteiten te verliezen. Van de VSNU eisen zij “keiharde garanties voor het behoud van het recht op medebestuur.” VSNU-voorzitter R.Meijerink, die in de loop van de dag zal overleggen met de voorzitters van de colleges van bestuur , moet “publiekelijk verklaren” dat hij zich zal inzetten voor het medebestuursrecht.

Maar na een uur slaat de verwarring toe. Wie weet hoe de telefooncentrale werkt, wie is de woorvoerder? Een student die zich Mulder noemt werpt zich op als actieleider. Hij staat een personeelslid van de VSNU telefonisch te woord en maakt de eisen bekend. Op de vraag waarom ze niet in Zoetermeer of Den Haag gaan protesteren, antwoordt hij dat ze daar al veel hebben gelobbied en dat het ministerie van OC&W hermetisch is afgesloten. “Vandaag willen we ook de VSNU even onze wensen te kennen geven,” zegt Mulder.

Buiten wacht een aantal VSNU-medewerkers. Ze reageren gelaten op de bezettingsactie. “Ach, we zijn het wel gewend”, roept er een. “Ze komen een keer per jaar. De vorige keer was het minder, want toen was het ijskoud buiten.”De personeelsleden weten te vertellen dat de geplande vergadering van collegevoorzitters helemaal niet doorgaat en dat de studenten dus voor niets zijn gekomen.

Als VSNU-voorzitter Meijerink is aangekomen loopt hij stug door naar de eerste verdieping om te overleggen met de politie. Hij ziet de woordvoerder van de studenten buiten niet staan; de woordvoerder herkent de voorzitter evenmin. Dat leidt op de tweede etage tot verwarring. Uiteindelijk blijkt dat Meijerink alleen 'aan tafel wil overleggen'. Omdat op verzoek van de VSNU de telefoonlijnen zijn afgesloten moeten twee 'mobiles' worden aangesleept om een tweede gesprek mogelijk te maken. Meijerink vindt het mooi geweest. Met stemverheffing: “Ik ben bereid te praten, maar doe dan eerst die deur open.”. Rond half elf wordt hij binnen gelaten. Meijerink zegt dat iedereen naar buiten moet gaan voor zijn verklaring. Maar omdat hij niet kan garanderen dat de activisten daarna weer naar binnen kunnen, gaan zij vooralsnog niet in op dat verzoek.