Kamer positief over 'Duisenberg-pact'

DEN HAAG, 30 AUG. De fracties van VVD, CDA en D66 in de Tweede Kamer hebben positief gereageerd op het voorstel van president Duisenberg van de Nederlandsche Bank om een zogeheten nationaal stabiliteitspact te sluiten waarin wordt vastgelegd dat de overheidstekort naar nul wordt gebracht. De PvdA-fractie typeert het voorstel als “te eenzijdig”.

Duisenberg wil dat de inkomsten en uitgaven van de overheid - over een lange periode - gemiddeld genomen aan elkaar gelijk zijn. Slechts in incidentele gevallen wordt een begrotingstekort geaccepteerd.

De president van de Nederlandsche Bank deed zijn aanbeveling gisteren in een toespraak in het Oostenrijke Alpbach tijdens een congres over de Economische en Monetaire Unie (EMU). Hij zei daar dat het voor alle Europese landen een goed idee zou zijn om het streven naar een begrotingsevenwicht vast te leggen in een nationaal stabiliteitspact, in navolging van een soortgelijk plan in Duitsland van de Duitse minister van financiën Waigel.

Om toe te treden tot de muntunie mag het overheidstekort niet groter zijn dan drie procent van het bruto binnenlands produkt. Volgens berekeningen van het Centraal Planbureau komt het tekort in 1997 uit op 2,25.

“De D66-fractie streeft naar een tekort van één procent in 2000”, zegt financieel-woordvoerder Ybema “dus wij kunnen ons prima vinden in de opvatting van Duisenberg. Ik vind de woorden van centrale bankier - “nationaal stabiliteitspact” - wel wat groot.”

Volgens Ybema kan de overheid met een tekort van één procent een structureel begrotingstekort voeren. De omvang van het begrotingstekort wordt dan afhankelijk gesteld van de verhouding tussen beparingen en investeringen in de particuliere sector.

Ook oppositiepartij CDA staat een dergelijk financieel beleid voor. “En wil je de staatsschuld naar een niveau van 60 procent van het bruto binnenlands produkt brengen, zoals is afgesproken in het Verdrag van Maastricht, dan zul je af en toe een tekort van nul moeten hebben”, meent woorvoerder Terpstra. “Neem je het begrotingsbeleid van Zalm serieus dan hoort daar op termijn een financieringstekort bij van één procent.”

PvdA-woordvoerder Van der Ploeg vindt de opvatting van Duisenberg te eenzijdig. “Hier is typisch centrale bankier aan het woord.” De PvdA'er heeft principiële en praktische bezwaren. “De overheid leent bijvoorbeeld om investeringen te financieren. Dan is de rijksbegroting niet in evenwicht, maar op de lange termijn pluk je er wel de vruchten van. In de visie van Duisenberg mag dit niet meer.” Van der Ploeg vreest dat de weg naar een tekort van nul tot extra werkloosheid zal leiden. “Er moet extra worden bezuinigd en er is er geen ruimte voor verdere lastenverlichting voor burgers en bedrijven. Je spant het paard achter de wagen.”

De VVD steunt het streven van Duisenberg naar een rijksbegroting die vrijwel in evenwicht is. De liberalen hebben veel moeite met de uitlating van Duisenberg waarbij hij coulanter wil omgaan met landen die beloven hun tekort naar een evenwicht te brengen. Wanneer een lidstaat zich door middel van een stabiliteitspact heeft verplicht het structurele begrotingstekort in enkele jaren terug te brengen tot om en nabij een begrotingsevenwicht, dan “zou dit een positieve factor kunnen zijn bij de beoordeling”. In het voorjaar van 1998 bepalen de Europese regeringsleiders welke landen tot de EMU mogen toetreden. VVD-woordvoerder Hoogervorst: “Dat valt in de categorie van de politie die een dronken automobilist aanhoudt en hem vervolgens laat doorrijden omdat de automobilist belooft dat hij in de toekosmt niet meer dronken achter het stuur gaat zitten. Wij vinden dat absoluut niet met de criteria mag worden gesjoemeld.”