Gerard Mortier onder vuur

De conservatieve Oostenrijkse muziekpers heeft zijn laatste munitie gevonden om af te vuren op Gerard Mortier, de geplaagde intendant van de Salzburger Festspiele. Er zijn namelijk dit jaar maar liefst tienduizend plaatskaarten onverkocht gebleven.

Een paar dagen voor het einde van de Festspiele waren er nog kaarten beschikbaar voor Fidelio (vanaf 500 gulden), Moses und Aron (vanaf 250 gulden) en concerten van de Wiener Philharmoniker onder leiding van Zubin Metha en het Concertgebouworkest onder leiding van Chailly.

Hans Landesmann, directielid van de Festspiele en verantwoordelijk voor de financiën, reageerde in de Weense Standard laconiek. Hij vindt dat in de media 'gehysteriseerd' wordt. Door de tegenvallende kaartverkoop valt er weliswaar een gaatje in de begroting van bijna een miljoen gulden, maar op een budget van ruim vijftig miljoen gulden (318 miljoen schilling) aan recette is dat niet te veel. Bij de Festspiele waren dit jaar 245 duizend kaarten beschikbaar. De moderne concerten, zoals het project rond de 70-jarige Oostenrijkse componist Friedrich Cerha, haalden een zaalbezetting van ongeveer 50 procent. De reprise van The Rake's Progress, twee jaar geleden nog zeer succesvol, kwam niet verder dan 67 procent. Dat betekent dat de rest van de voorstellingen een zaalbezetting hadden van meer dan 96 procent. Ieder festival zou tevreden zijn met die cijfers. Maar in Salzburg, dat voor meer dan de helft van het budget van ruim 80 miljoen gulden per jaar afhankelijk is van recettes, en waar een kaart al gauw een paar honderd gulden kost, moet men natuurlijk waakzaam zijn - met dit verlies zou het Holland Festival een groot gedeelte van zijn jaarlijkse programmering kunnen betalen. Vandaar dat Landesmann maatregelen wil nemen. Volgend jaar wordt het aantal beschikbare kaarten (en daarmee waarschijnlijk ook het aantal uitvoeringen) teruggebracht tot 220 duizend.

De opvolging van Peter Stein als toneelprogrammeur is een ander dagelijks terugkerend onderwerp in de Oostenrijkse muziekpers. Mortier suggereerde onlangs dat hij Stein wil laten opvolgen door een groepje van vier regisseurs onder leiding van een soort coördinator. Hij noemde Peter Sellars, Deborah Warner, Christoph Marthaler (dit festival verantwoordelijk voor een geruchtmakende Pierrot Lunaire) en Stefan Bachmann. Maar Landesmann wil daar niets van weten. Hij hoopt nog steeds dat Stein blijft en vindt in ieder geval dat er één toneelprogrammeur moet komen. Andere namen die rondgaan zijn die van de Hamburgse intendant Frank Baumbauer en de Berlijnse regisseur Michael Eberth en ook Peter Zadek, die in ieder geval als regisseur in de komende jaren een prominente plaats krijgt.

Rudolf Scholten, de Oostenrijkse cultuurminister, wil de directie van de Festspiele op het matje roepen om een einde te maken aan de onrust. Scholten is boos dat hij tijdens zijn vakantie dagelijks werd lastiggevallen met intriges over de personele problemen in Salzburg. “Het publiek koopt geen dure kaarten om deel te nemen aan discussies over personeel, maar om van kunst te genieten.”