Nieuwe muziek is pijlsnel oud

Ook al lijkt het dat we zelf kiezen, anderen bepalen veelal wat wij mooi en lekker zullen vinden. Wie zijn het die onze smaak beïnvloeden en wat vinden zij zelf de moeite waard? Deze week in de serie smaakmakers: Lex Harding, directeur van The Music Factory.

MTV heeft zijn positie als populairste muziekzender onder jongeren verloren aan The Music Factory, kortweg TMF. Ook die afkorting dien je op zijn Engels uit te spreken, hoewel volgens directeur Lex Harding juist het feit dat TMF veel clips van Nederlandse groepen uitzendt een van de verklaringen is voor het succes van het station. “Waar kijk je het liefst naar, MTV of The Music Factory?” vroeg bureau Inter/View een paar weken geleden aan 286 jongeren ouder dan twaalf jaar. Ruim driekwart koos voor TMF.

Het is Harding dus weer gelukt. Eerder al was het commerciële Radio 538, dat hij in 1989 begon, radio 3 in populariteit voorbijgestreefd. Blijkbaar weet de voormalige Veronica-dj, 51 jaar, nog altijd beter dan wie dan ook wat jongeren willen.

De televisie staat aan in zijn werkkamer, zij het zonder geluid, en is geparkeerd op The Music Factory. TMF is samen met TV10, waarvan Harding ook directeur is, gevestigd in de Bussumse Studio Concordia. “Er zitten twee zenders in dit gebouw, maar we hebben niet meer dan een camera”, aldus Harding. In Studio Concordia hebben Mies Bouwman en Willen Duys ooit hun eerste televisie-ervaring opgedaan. In de hoogtijdagen van Veronica werd hier het populaire muziekprogramma Countdown opgenomen.

“De snelheid waarmee The Music Factory een succes is geworden heeft mij ook verbaasd”, zegt Harding. TMF, een zender die 24 uur per dag clips uitzendt en eigendom is van Arcade, bestaat nu ruim een jaar. “In die tijd zijn we een onderdeel geworden van het leven van de jeugd van Nederland.” The Music Factory is zo populair onder jongeren, dat er zelfs illegale verzamel-cd's met het logo van de zender worden gemaakt. “Zeven inmiddels”, weet Harding. “We kopen ze in een of andere kroeg, want ik wil ze wel graag hebben. Natuurlijk mag ik niet zeggen dat ik het wel best vind, want illegale cd's zijn rampzalig voor de platenindustrie en een platenmaatschappij is onderdeel van ons concern. Maar het geeft wel aan hoe populair TMF is.” De presentatoren van de programma's (veejays) merken het ook aan de hoeveelheid fanmail die ze krijgen. “En ze worden ook wel eens lastiggevallen”, zegt Harding. “Je moest eens weten wat er via internet binnenkomt. Op de TMF-website kunnen kijkers zich namelijk anoniem tot onze dames wenden.”

Veejay Fabienne - de vrouwelijke presentatoren worden slechts met hun voornaam aagesproken - staat deze week op de voorpagina van de Veronica-gids. “En dan heb je wat bereikt”, vindt Harding. “De Veronica-gids heeft nog altijd een goed imago. Maar het is wel de grens. Fabienne moet niet in de Weekend en niet op de pagina Privé van De Telegraaf komen. De carrière van Herman Brood was voorbij toen hij daar op kwam te staan. Dat pikt het publiek niet, want dat is kritisch hoor. Het is moeilijk uit te leggen wat kan en wat niet. Dat is een gevoelskwestie.”

De doelgroep van TMF zijn jongeren van 13 tot 30 jaar, waarbij de nadruk ligt op de categorie 13 tot 19. “Binnen die groep willen we er zoveel mogelijk bereiken. Hoe je dat doet? Met muziek. Daar ben ik vanaf 1967 mee bezig. Reclamemakers roepen nu dat het zo moeilijk is om de jeugd te bereiken. Maar dat riepen ze dertig jaar geleden ook al. Ik vind het helemaal niet moeilijk. Ouderen bereiken, dat is veel lastiger.” Omdat The Music Factory populair is willen fabrikanten er graag hun naam aan verbinden. Er is inmiddels een TMF-kledinglijn, een collectie TMF-schoolspulletjes en er zijn (legale) TMF-cd's.

Het belangrijkste, zegt Harding, is het tijdstip waarop je een clip uitzendt. “Als je nu de eerste hit van Captain Jack laat zien, die een half jaar geleden populair was, dan doe je het niet goed. Je moet heel snel zijn met nieuwe muziek, met het signaleren van trends. Wij zijn geen trendsetters, wij zijn trendvolgers. Maar een seconde nadat de trend is bedacht, laten wij hem zien. Daarom moet je voortdurend de vinger aan de pols houden.

“Dat doe ik niet zelf. Ik ben daar te oud voor. We hebben een jonge music director die bepaalt welke clips er te zien zijn en met welke frequentie. Hij draait ook platen in clubs - daar zie je namelijk het best hoe het publiek op een nieuw nummer reageert. Verder leest hij veel. Hij kijkt naar alle nieuwe clips die binnenkomen, naar MTV en naar VIVA, de Duitse muziekzender. Hij zit hier bijna dag en nacht. Ik zou dat werk zelf misschien ook nog wel kunnen doen, maar dan zou ik niks anders meer kunnen. Bovendien heb ik geen zin meer om bij nacht en ontij allerlei dubieuze tenten af te gaan.” Dat Veronica, Hardings oude liefde, er tegenwoordig niet meer zo goed in slaagt het publiek te bereiken, noemt hij 'de tragiek van het groter worden'. “Veronica was een jonge, slagvaardige organisatie. Totdat het A-omroep werd. Toen ontstond een vergadercultuur. Het werd ineens belangrijk dat mensen op tijd begonnen, terwijl in de opbouwfase niemand zich daar druk over maakte. Bij The Music Factory heb ik dat probleem ook niet. Om een uur of zeven, acht moet ik iedereen vragen of ze alsjeblieft eens willen opdonderen en zich een beetje gaan ontspannen.” Het beroepsleven en het privéleven van Harding zijn uit elkaar gegroeid. “Toen ik dj was”, zegt hij, “was dat ook mijn privéleven. Daarbuiten deed ik niks anders. Ik heb nu best nog belangstelling voor muziek. Maar het is niet meer zo dat ik op het puntje van mijn stoel zit als de nieuwste van de Party Animals vertoond wordt. Ik ben van oudsher een gitaarfreak. Dat begon al bij Hank Marvin van de Shadows en dat is zo gebleven. Ik hou wel van een beetje harde muziek, vooral in de auto. Een heavy metal-bandje als Sepultura bijvoorbeeld ga ik niet uit de weg.

“Maar ik kijk of luister eerst naar de televisie- en radiostations waarbij ik betrokken ben. Daarna blijft er niet zo gek veel tijd meer over. Ik zet zelden een cd-tje voor mezelf op. De meeste tijd gaat trouwens zitten in het marketen en promoten van die stations. Kijken doe ik tussendoor.” Of tijdens een interview, want de televisie in de hoek van de kamer is het gehele gesprek aangebleven. Harding: “Ik heb het afgelopen uur toch weer een paar clips gezien die ik niet kende. Even naar de aftiteling kijken hoe deze heet.”