Kopstuk weg uit Japanse regeringspartij

TOKIO, 29 AUG. De tweede man van de Japanse regeringspartij Sakigake, secretaris-generaal Yukio Hatoyama, heeft gisteren aangekondigd uit zijn partij te stappen en volgende maand een nieuwe partij op te richten. Hatoyama verklaarde vandaag dat hij een “einde wil maken aan de suprematie van de economie” in het huidige politieke denken.

Sakigake, een afsplitsing van de Liberaal-Democratische Partij (LDP), heeft 23 zetels in het Lagerhuis en is de kleinste partner in de regeringscoalitie met de LDP en de Sociaal-Democratische Partij (SDP).

Sinds Hatoyama's bekendmaking gisteravond hebben zo'n vijftien parlementsleden, onder wie leden van de oppositiepartij Shinshinto en regeringspartner SDP, aangekondigd hem te volgen. De regeringscoalitie komt hierdoor voorlopig niet in gevaar.

Uit voorstellen die Hatoyama eerder deze maand bekend heeft gemaakt blijkt dat hij de sterke band tussen bureaucraten en politici wil verbreken en de bevolking een grotere stem wil geven in de politiek. Ook wil hij bereiken dat het buitenland meer vertrouwen krijgt in Japan. LDP-lagerhuislid en voormalig premier Yasuhiro Nakasone heeft Hatoyama's ideeën eerder deze zomer bestempeld als 'naïef'.

Sinds eind vorig jaar is er onder jonge leden van de regeringspartijen SDP en Sakigake discussie over het oprichten van een nieuwe liberale beweging. Hiermee zou moeten worden voorkomen dat hun partijen in de toekomstige parlementsverkiezingen worden vermorzeld tussen de twee grootste partijen, de LDP van premier Ryutaro Hashimoto en de oppositiepartij Shinshinto. De leiders van SDP en Sakigake hebben hun lot echter aan hun eigen partij verbonden en wisten tot dusver nieuwe initiatieven in de kiem te smoren.

Dinsdagavond had een laatste overleg over vernieuwing plaats tussen Hatoyama (49) en Sakigake-leider Masayoshi Takemura (62). Takemura, tot januari minister van Financiën, richtte drie jaar geleden Sakigake op als afsplitsing van de LDP en wilde nu hooguit met zijn partij als geheel overgaan in een nieuwe beweging. Hatoyama daarentegen wil de partij opbreken en politici uit verschillende hoeken op individuele basis betrekken bij een nieuwe partij. Na 24 uur liepen de onderhandelingen gisteravond dood en kondigde Hatoyama zijn vertrek aan.