Amsterdam helpt werklozen op weg

AMSTERDAM, 29 AUG. Met klaroengeschal is gisteren in het Amsterdamse scheepvaartmuseum het beginsein gegeven voor de campagne die 10.000 langdurig werklozen aan een baan moet helpen. De campagne 'Mokum Werkum' is het initiatief van de NV Werk, die vorig jaar is opgericht. De NV is verantwoordelijk voor de invulling van de zogeheten Melkert-banen in de hoofdstad.

Amsterdam telt ongeveer 80.000 werklozen. Wethouder J. van der Aa (Werkgelegenheid) wil bereiken dat in 1998 zeker 10.000 werkzoekenden een baan hebben. De collegepartijen, PvdA, VVD en D66, beschouwen “de aanval op de werkloosheid als hun hoogste opgave”, aldus het programakkoord. Om het gevaar van bureaucratische rompslomp te vermijden, werd de NV Werk opgericht die zakelijk aan de slag moest gaan en werkzoekenden vooral richting bedrijfsleven moet sturen. De NV beheert 140 miljoen gulden die het rijk voor de financiering van de Melkert-banen ter beschikking heeft gesteld. Daarnaast krijgt de NV jaarlijks van de gemeente Amsterdam 25 miljoen gulden.

Maar een jaar na de oprichting worden zowel in de centrale stad als in stadsdeelraden vraagtekens gezet bij het functioneren van de NV Werk. D66-raadslid J. Alkema: “Ik wil resultaten zien. Tijdens een commissievergadering zei directeur Paul Verheij: ik heb enorm veel winst gemaakt. Maar hij hoeft geen winst te maken, hij moet banen creëren.” En wat haar betreft het liefst nieuw werk in de marktsector, zogeheten Melkert-2-banen. Want de Melkert-banen bij de overheid, zoals stads- en flatwachten, zijn er al, daar moeten alleen nog mensen voor gevonden worden. Dat is de taak van de sociale dienst en het arbeidsbureau. Uit de Amsterdamse Werk Monitor blijkt dat de afgelopen twee jaar 378 Melkert-2-banen in het bedrijfsleven zijn gecreëerd.

Volgens het VVD-raadslid D. Peters is het nog te vroeg om een oordeel te vellen over de NV Werk. Een probleem waar de NV op stuit is, zo zegt zij, het bij elkaar brengen van een baan en een werkzoekende. “Verheij kan banen creëren maar heeft vervolgens met de sociale dienst en de arbeidsvoorziening te maken wanneer het om de mensen gaat die op die banen moeten komen. Ik heb de indruk dat hij die instanties wel onder druk zet om actief mee te werken”, aldus VVD'er Peters.

Verheij zelf ziet als grootste obstakel het negatieve beeld dat nog steeds bestaat van Melkert-banen. Hij wil zich vooral richten op nieuwe banen in het bedrijfsleven omdat die blijvende werkgelegenheid garanderen. Hij moet wel haast maken, vindt drs. W. van der Kolk, directeur van de Amsterdamse Kamer van Koophandel: “Er zijn in het afgelopen jaar nog niet uitbundig veel produktieve banen bij gekomen.”

Mr. J. Vermeer, portefeuillehouder werkgelegenheid in het stadsdeel Oost, was gisteren niet bij de presentatie van de campagne aanwezig. Hij maant tot voorzichtigheid. Niet al te hard roepen dat er over twee jaar 10.000 langdurig werklozen aan de slag zullen zijn wanneer er nog geen schijn van zekerheid bestaat of dat wel zal lukken. “Ik zeg niet dat je, als je goede resultaten boekt, je die onder stoelen of banken moet steken. Maar zeker als het gaat over werkgelegenheid wordt er veel gepraat over wat we gaan doen. We zijn niet zo goed in het doen van wat we afgesproken hebben.”

De stadsdelen Oost, Zeeburg en Watergraafsmeer (samen 6.000 langdurig werklozen) hebben een werkmaatschappij in het leven geroepen om tot een effectievere dienstverlening te komen. Zo min mogelijk bureaucratie en zo snel mogelijk bij de baan een werkzoekende vinden. Dat laatste lukt op stadsdeelniveau veel sneller dan wanneer een organisatie als de sociale dienst daarmee wordt belast, is de ervaring van Vermeer. In het afgelopen jaar heeft de werkmaatschappij 75 mensen via een Melkert-2-regeling in het bedrijfsleven ondergebracht. De werkgevers ontvangen gedurende maximaal twee jaar een loonkostensubsidie van 18.000 gulden per jaar. Een verzoek van de werkmaatschappij aan de NV Werk om dit geld over te maken, is nog niet gehonoreerd. “Onze werkmaatschappij betaalt nu zelf de subsidie die bij een Melkert-2-baan hoort. Dat kunnen we niet tot in het oneindige volhouden”, aldus Vermeer.

Hij zou het liefst zien dat de beschikbare gelden volgens een verdeelsleutel over de stadsdelen worden verdeeld. Portefeuillehouder Werkgelegenheid in het stadsdeel Geuzenveld/Slotermeer, W.J. Hemmes, is het daarmee eens. “Maak mij verantwoordelijk voor het bij elkaar brengen van een werkzoekende en een baan maar geef me daar ook het geld voor. Nu is het zo dat de NV Werk de middelen heeft terwijl wij verantwoordelijk worden gesteld voor de aanpak van de werkloosheid in de stadsdelen.” Volgens Verheij krijgen de stadsdelen jaarlijks drie ton om werkgelegenheidsprojecten te financieren. Voorts ontvangen zij 5.000 gulden per Melkert-2-baan die zij creëren. Geuzenveld/Slotermeer telt bijna 34.000 inwoners van wie er ruim 3.000 langdurig werkloos zijn.

Hemmes plaatst ook kritische kanttekeningen bij het scheppen van gesubsidieerd werk. “Dat zijn kunstbanen. Je kunt niet blijven doorgaan met subsidiëren. Je moet de markt op. Wat dat betreft is de creativiteit van de NV Werk mij het afgelopen jaar tegengevallen.”