Vrijwel alle nierpatiënten naar Curaçao teruggekeerd

ROTTERDAM, 28 AUG. Vrijwel alle met aluminium vergiftigde nierpatiënten die vorige maand vanuit Curaçao naar Nederland werden overgebracht zijn weer naar huis. Nog een patiënt wordt verpleegd in het Drechtsteden Ziekenhuis in Dordrecht. De behandeling van de in totaal zeventien patiënten is volgens de Nederlandse artsen goed verlopen.

In het dialysecentrum Diatel in Willemstad overleden vorige maand negen patiënten door te hoge concentraties aluminium in het bloed, afkomstig van het leidingwater waarmee ze werden gespoeld. Deze week is een tiende patiënt overleden, die was overgebracht naar Miami (VS). De in Nederland behandelde patiënten krijgen in Diatel een vervolgbehandeling. Deze kan soms nog maanden duren. Diatel heeft inmiddels een waterzuiveringsinstallatie. Volgens bestuursvoorzitter B. Remkes van Diatel is de kwaliteit van het spoelwater nu voor 99 procent gegarandeerd. De nierpatiënten zijn in Nederland behandeld volgens een gezamenlijk protocol opgesteld door de Dialyse Groep Nederland. Toediening van Desferal vormt daarbij een belangrijk onderdeel. Aluminium bindt zich in het lichaam, dus ook in de bloedbaan, aan eiwitten. De poriën van het dialysemembraan in de kunstnier zijn echter te klein om het aan eiwit gebonden aluminium door te laten. Desferal is in staat het in de bloedbaan en de cellen aanwezige aluminium aan zich te binden.

Aangezien het Desferal-aluminiumcomplex relatief klein is en bovendien speciale kunstnieren met grotere poriën worden gebruikt, kan aluminium op deze wijze tijdens frequente dialyse effectief worden verwijderd. Desferal kan dus worden beschouwd als transportmiddel voor het verwijderen van het aluminium, aldus nefroloog dr. W.H. Boer uit Utrecht.

Volgens Boer is het niet ongebruikelijk dat zich aluminium in het lichaam bevindt als gevolg van de kleine hoeveelheid aluminium die zich altijd in leidingwater bevindt. Deze concentraties zijn echter zo klein dat mensen met goed functionerende nieren deze uitplassen, aldus Boer. Patiënten die aan een kunstnier liggen, hebben een verhoogde kans op chronische aluminiumvergiftiging doordat hun lichaam per week niet aan ongeveer tien liter leidingwater wordt blootgesteld, maar aan driehonderd tot vierhonderd liter. Om opname van aluminium uit het leidingwater te voorkomen wordt in dialysecentra in Nederland dan ook een speciale waterzuivering uitgevoerd. Bovendien kregen dialysanten tot voor kort aluminiumhoudende medicijnen om fosfaten uit het voedsel in de darmen te binden. Tegenwoordig wordt dan ook de voorkeur gegeven aan medicamenten die hetzelfde effect hebben maar geen aluminium bevatten.

De standaardbehandeling voor lichte aluminiumvergiftiging is de toediening van Desferal tijdens het laatste uur van een dialyse. De verwijdering van het middel samen met aluminium volgt dan twee dagen later bij een nieuwe dialyse. De kans bestaat echter, aldus Boer, dat in deze twee dagen de concentraties aluminium in het bloed plotseling zo hoog worden dat nieuwe klachten optreden. Vandaar dat in de acute fase van de behandeling in Nederland, toen de aluminiumvoorraden in het lichaam nog groot waren, gekozen is voor toediening van Desferal enige uren voor een dialyse. Op deze wijze kon de duur van blootstelling aan hogere aluminiumconcentraties worden beperkt. De Nier Stichting Nederland heeft het vertrouwen in het dialysecentrum Diatel op Curaçao behouden. Het centrum heeft naast de plaatsing van een waterzuiveringsinstallatie ook de interne controle op leidingwater verscherpt. Het is de behandelende dialyseartsen in Nederland onduidelijk waarom er zulke grote verschillen zijn ontstaan in het ziektebeeld van de in totaal 27 getroffen patiënten. Dit verdient nader onderzoek, aldus Boer.