Jorritsma: meer geld voor schonere vrachtwagens

DEN HAAG, 28 AUG. Minister Jorritsma (Verkeer en Waterstaat) wil de komende jaren extra geld uittrekken voor schonere vrachtauto's die door een andere opzet van het vervoer (zwaardere belading, minder leeg rijden) minder kilometers afleggen. Ook komen er maatregelen die moeten zorgen dat verhoudingsgewijs meer goederenvervoer over spoor en water geschiedt.

Dat staat in 'Transport in Balans'. Deze nota wordt op Prinsjesdag gepresenteerd, tezamen met maatregelen om het individuele autogebruik te ontmoedigen. Voor alle maatregelen samen komt twee miljard gulden vrij.

'Transport in Balans' is een uitvloeisel van het kabinetsbesluit over de Betuwelijn. Toen vorig jaar werd besloten tot aanleg van deze goederenspoorlijn, zijn maatregelen in het vooruitzicht gesteld die het vervoer over spoor en water zouden stimuleren ten koste van dat over de weg. De commissie-Hermans die tot de aanleg adviseerde dacht daarbij aan rigoureuze prijs- en volumemaatregelen.

Jorritsma schrijft nu dat dit in strijd zou zijn met het belang dat het kabinet hecht aan de werking van de vrije markt, een economische groei van drie procent en meer werkgelegenheid. Het goederenvervoer zal tot 2015 met 30 tot 60 procent groeien.

De vervoersvraag in tonnen wil Jorritsma niet afremmen, wel die in kilometers over de weg. De financiële lasten voor het wegvervoer zullen daarom geleidelijk hoger worden. De verhoging van de dieselaccijns met vijf cent waartoe het kabinet gisteren besloot wordt naar de transportsector teruggesluisd, waarschijnlijk in de vorm van subsidie voor toepassing van nieuwe transporttechnologie.

De minister wil een commissie in het leven roepen die alvast kijkt naar de mogelijkheden van een selectieve economische groei (meer dienstverlening, minder industriële bedrijvigheid), dwangmaatregelen voor verladers en alternatieve transportmogelijkheden (bijvoorbeeld via pijpleidingen) ingeval “het bedrijfsleven onvoldoende aanpassingen realiseert”.

Volgens Jorritsma is het ondoenlijk op afstanden korter dan vijftig kilometer een beroep te doen op spoor en water. Het wegtransport neemt van het vervoer over die afstanden nu 86 procent voor zijn rekening. Experimenten met verbetering van de doelmatigheid (zwaardere lading, geen leegloop) wijzen uit dat de milieuvervuiling, bijvoorbeeld door uitstoot van kooldioxyde, met tien procent omlaag kan. Die proeven worden uitgebreid.

In de strijd tegen de files komen er meer aparte rijstroken en inhaalverboden voor vrachtwagens. Ook noemt 'Transport in Balans' als maatregelen inzet van langere vrachtwagens, stadsdistributie en betere spreiding van het vervoersaanbod (bijvoorbeeld door stimulering van nachtelijk rijden en aanpassing van werktijden). In internationaal verband zal Jorritsma zich inzetten voor hogere accijnzen en andere vormen van prijsbeleid.

Op afstanden langer dan vijftig kilometer moet er volgens de minister meer gebruik worden gemaakt van multimodaal vervoer; transport waarbij gebruik wordt gemaakt van zowel weg, als spoor en water. Inzet van containers maakt het wisselen van transporttechniek eenvoudig. In dat verband zouden bedrijfsterreinen meer faciliteiten (havens, stations) voor de verschillende transportmodaliteiten moeten bieden. Gemeenten en provincies krijgen een lijst van bedrijfssectoren die in aanmerking komen voor multimodaal vervoer. Voor de ontwikkeling van goedkopere overslagtechnieken komt meer geld.

Om de concurrentie op het spoor en daarmee de aantrekkelijkheid van deze transportvorm te bevorderen komt er een 'aanloopregeling spoorwegmaterieel'. Deze moet de aanloopkosten voor nieuwkomers op het spoor beperken. Ook komt er een 'promotieplan' voor de Betuwelijn, zodat eventuele klanten ruim voor de ingebruikname weten welke mogelijkheden de lijn hen biedt en onder welke voorwaarden ze op dat spoor terecht kunnen.

Ook in de binnenvaart moeten liberalisatie en modernisering leiden tot hogere kwaliteit van het vervoer. Op langere termijn worden de kanalen verbeterd.

Ten minste honderd miljoen gulden gaat naar de ontwikkeling van transporttechnologie, waaronder de toepassing van telematica en de introductie van nieuwe vervoerssystemen (opvouwbare containers).