Schandaalverwekker wordt filmacteur

ROTTERDAM, 27 AUG. Bernard Tapie (53) is een nieuw leven begonnen: als filmacteur. Zijn politieke carrière geeft hij eraan: enkele dagen voor de première van Homme, femmes: mode d'emploi (Man, vrouwen: gebruiksaanwijzing), de nieuwe film van Claude Lelouch waarin Tapie de hoofdrol speelt, kondigt de inmiddels veelvuldig veroordeelde ex-zakenman, ex-politicus, ex-minister en ex-voetbalbobo aan zijn lidmaatschap van het Franse parlement op te geven.

“Al mijn problemen zijn het gevolg van een vermenging van verschillende rollen”, verklaart hij deze beslissing.

In de film van Lelouch, die volgende week in Frankrijk in première gaat en ook deel uitmaakt van het officiële programma op het filmfestival van Venetië, speelt Tapie een rol die hem op het lijf geschreven lijkt: een tussen vele vrouwen verscheurde, in talrijke zakelijke affaires verwikkelde advocaat. Met maagzweer en al verplaatst het personage zich het liefst per privé-helikopter, net zoals de zakenman en society-figuur Tapie dat placht te doen in de tijd dat hij het sportschoenen-concern Adidas nog het zijne mocht noemen. Per helikopter is Tapie nu trouwens aan een promotietournee voor de film door Frankrijk begonnen. Toch verzekert regisseur Lelouch dat zijn nieuwste, 35-ste speelfilm, waarin ook Anouk Aimée en Fabrice Luchini optreden, meer is dan een publiceitsstunt: “het is gewoon een mooie, goede film”.

Tapie was overigens als politicus al enige tijd ten dode opgeschreven. Op 1 oktober, zo is de verwachting, wordt de procedure beëindigd waarmee Tapie als Frans parlementariër zijn parlementaire onschendbaarheid zou verliezen. Hij zal dan, naar verwachting, directer worden geconfronteerd met de gevolgen van een indrukwekkende lijst veroordelingen: twee jaar onvoorwaardelijk en 300.000 frank boete wegens malversatie, acht maanden onvoorwaardelijk wegens fraude met de voetbalwedstrijd Olympique Marseille vs. Valenciennes in 1992, zes maanden onvoorwaardelijk wegens belastingfraude etc.

Tapie heeft in de meeste zaken nog beroep of cassatie lopen, en bovendien rest hem nog het lidmaatschap van het Europese parlement, op grond waarvan hij eveneens parlementaire onschendbaarheid geniet. Dit is evenwel niet de reden, verklaart de nieuwbakken filmacteur vandaag in het Franse dagblad Libération, waarom hij aan deze laatste openbare functie wil vasthouden. Anders dan in het Franse parlement, waar benepen partijgangerschap zou domineren, komt hij in het Europese parlement op voor 'de vlag van alle Fransen'. Bij de vervulling van deze dure plicht wil hij niet verzaken. Voor een procedure ter opheffing van zijn diplomatieke onschendbaarheid in Europees verband is geen precedent. De Euro-parlementariërs, die goed voor zichzelf plegen te zorgen, leggen voor zo'n procedure een zeldzaam gebrek aan enthousiasme aan de dag: een voorstel om Tapie's onschenbaarheid op te heffen werd eerder in de assemblée in Straatsburg met 266 tegen 61 stemmen verworpen.

De filmrol kan de inmiddels failliet verklaarde Tapie misschien helpen, financieel weer wat grond onder de voeten te krijgen en te zijner tijd zijn geldstraffen te betalen. Hij heeft zijn eigen bijdrage namelijk als kapitaal in Homme, femmes: mode d'emploi ingebracht door af te zien van een honorarium. In plaats daarvan heeft Tapie recht op 2,85 frank (ongeveer 95 cent) op elk verkocht entreekaartje voor de film, vanaf de 35.000-ste entree. Deze gelden zullen daarbij niet aan Tapie persoonlijk worden uitgekeerd, maar aan een door hem voor deze gelegenheid opgericht bedrijf dat Demain l'évènement heet.

Lelouch vroeg Tapie vorig jaar voor zijn film, een stap die onmiddellijk tot een stroom van dreigbrieven leidde, en afzeggingen van andere acteurs die er niet voor voelden op te treden aan de zijde van een der voornaamste schandaalverwekkers in het naoorlogse Frankrijk. In de promotie voor de film speelt de aanwezigheid van Tapie overigens een belangrijke rol. Niet dat zijn gezicht in beeld komt. Maar op de affiches en de nu al vertoonde trailer is, op de rug, een anonieme, indrukwekkende gestalte te zien, gehuld in het soort badjas dat men wel in de boks- of voetbalwereld ziet. De associatie met de voormalig zakelijk leider van Olympique Marseille ligt voor de hand.