Psychiaters bepleiten een eigen rol bij beslissing euthanasie

ROTTERDAM, 27 AUG. Psychiaters moeten meer betrokken worden bij medische beslissingen over euthanasie in ziekenhuizen. In iedere ziekenhuiscommissie die wordt geraadpleegd bij medische beslissingen rond het levenseinde zou een consultatieve psychiater zitting moeten hebben.

Dat stelt de Leidse hoogleraar psychiatrie M.W. Hengeveld samen met de psychiaters F.A.M. Klein en G. Casteelen in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde van deze week.

Als mogelijke taken van de consultatieve psychiater bij het beoordelen van een verzoek om actieve levensbeëindiging noemen de auteurs het bepalen van de wilsbekwaamheid van de patiënt, de behandeling van een psychiatrische stoornis die de wilsbekwaamheid aantast, alsmede de herdefiniëring van een verzoek om euthanasie als een uiting van problemen met de ernstige ziekte of het naderende levenseinde.

Volgens de auteurs kunnen verzoeken om euthanasie voortkomen uit bijvoorbeeld depressieve stoornissen, die door de behandelende artsen in ziekenhuizen niet altijd gesignaleerd worden. Als oorzaak hiervan noemen de auteurs onvoldoende distantie van de arts tot de patiënt en het feit dat veel symptomen van zo'n stoornis zoals verminderde belangstelling, anorexia, slaapstoornissen en moeheid ook het gevolg kunnen zijn van een somatische aandoening. Psychiaters worden in ziekenhuizen doorgaans alleen ingeschakeld als de behandelende artsen wilsonbekwaamheid bij de patiënt vermoeden omdat ze het verzoek om euthanasie niet goed kunnen invoelen vanuit het eigen idee over de ondraaglijkheid en de uitzichtloosheid van het lijden. Het gevaar bestaat echter, aldus het artikel, dat als artsen de ondraaglijkheid van het lijden juist erg goed kunnen invoelen, er geen psychiaters worden ingeschakeld terwijl de wilsbekwaamheid dan evenzeer kan zijn aangetast door een psychiatrische stoornis of door andere emotionele factoren bij de patiënt of in de verhouding tussen patiënt en arts.

“Hoewel de Nederlandse consultatieve psychiaters zich zorgen maken over de mate waarin naar hun indruk psychiatrische stoornissen of emotionele interacties over het hoofd worden gezien bij de beoordeling van verzoeken om actieve levensbeëindiging in het ziekenhuis, willen wij nog niet zo ver gaan om verplichte inschakeling van een psychiater voor te stellen”, aldus de auteurs. Als nadelen van zo'n verplichting noemen ze de praktische onhaalbaarheid, het risico van onnodige psychiatrisering van medisch-ethische beslissingen en het feit dat er geen empirische kennis voorhanden is over de mate waarin psychiatrische of emotionele stoornissen een rol spelen bij verzoeken om euthanasie.