Hooggerechtshof Z-Afrika: Politiekolonel schuldig aan vijf moorden

PRETORIA, 27 AUG. Het hooggerechtshof van Zuid-Afrika heeft de blanke voormalige politiekolonel Eugene de Kock gisteren schuldig bevonden aan moord op vijf zwarte mannen. De Kock is de hoogste politieman tot nu toe die zal worden veroordeeld voor misdaden begaan tijdens de apartheid.

Niet bekend

De Kock leidde jarenlang de geheime politie-eenheid Vlakplaas, een doodseskader dat in de jaren tachtig werd opgericht om het toen verboden Afrikaans Nationaal Congres te bestrijden. Een van de vijf moorden waaraan hij schuldig bevonden is, is die op de chauffeur van Winnie Mandela. Het proces is vandaag voortgezet. Behalve de vijf moorden zijn nog 116 aanklachten tegen hem ingediend, waaronder aanvallen op hostels (arbeiderspensions) in de townships, bomaanslagen op auto's en treinen, mishandeling en marteling.

De Kock heeft inmiddels aangekondigd zich met een amnestieverzoek te zullen wenden tot de Waarheidscommissie, die bezig is door het horen van getuigen de misdaden van de apartheid in de openbaarheid te brengen. In ruil voor amnestie wil De Kock bewijzen leveren tegen andere politiemensen. De Waarheidscommissie heeft de wettelijke bevoegdheid amnestie te verlenen aan hen die begane schendingen van de rechten van de mens openlijk toegeven.

Een collega van de Vlakplaas-eenheid deed de toedracht van de vijf moorden uit de doeken. Eerst werd de bestelauto van de vijf mannen doorzeefd met kogels en in brand gestoken. Vier mannen kwamen hierbij om het leven, maar de chauffeur van Winnie Mandela wist levend te ontkomen. De Kock gaf toen de opdracht hem te 'boeddhaën', een interne term voor het opblazen van lichamen. De chauffeur werd meegenomen naar een verlaten mijn, en opgeblazen met dynamiet.

Het proces tegen De Kock begon kort nadat Nelson Mandela tot president was gekozen in april 1994. Tijdens het proces kwam de omvang aan het licht van de zogeheten Derde Macht, de 'onzichtbare hand' achter veel van het geweld in Zuid-Afrika. In april 1993 verliet De Kock de politie met een gouden handdruk van 1,2 miljoen rand, verstrekt door toenmalig minister-president De Klerk. De regering sloot ook een contract met hem voor de betaling van al zijn proceskosten. (Reuter, AFP)