Traditionele bedevaart naar ijspegel van Shiva eindigt in drama; Honderden pelgrims dood in India

NEW DELHI, 26 AUG. De jaarlijkse bedevaart naar een hoog in de Himalaya gelegen ijspegel, die door hindoes als een manifestatie van hun god Shiva wordt beschouwd, is de afgelopen dagen op een drama uitgelopen. Zeker 121 pelgrims kwamen in plotseling noodweer om het leven. Andere berichten dit weekeinde spraken zelfs van ruim 160 doden.

Pas gisteren slaagden Indiase militairen erin duizenden gestrande pelgrims in veiligheid te brengen. Voordien was dat door het aanhoudend slechte weer vrijwel onmogelijk. Veel uitgeputte pelgrims werden gisteren rechtstreeks per helikopter van de berghellingen in de buurt van Amarnath naar ziekenhuizen in de hoofdstad van Kashmir, Srinagar, gevlogen.

De bedevaart was dit jaar juist voorspoedig begonnen. Voor het eerst in jaren waren er vooraf geen bedreigingen van militante moslim-groeperingen die strijden voor Kashmirs afscheiding van India. In voorgaande jaren leidden die er dikwijls toe dat de pelgrims zich een weg moesten banen door een woud van geweren van Indiase soldaten.

Ruim een week geleden begonnen de eersten van circa 80.000 bedevaartgangers aan hun heroïsche tocht naar de grot van Amarnath onder het zingen van liederen. De hindoes zien in de staande ijspegel in de op bijna 4000 meter hoogte gelegen grot een lingam, het fallische symbool van de god Shiva, de grote verdelger én schepper uit hun pantheon. De lengte van de ijspegel is elk jaar anders. Hoe langer hoe beter, geloven de pelgrims.

Maar donderdag, nog voor de meeste pelgrims de grot hadden bereikt, gooiden de weergoden plotseling roet in het eten. Talrijke aardverschuivingen, langdurige regenval en op grotere hoogte zelfs sneeuw maakten voortzetting van de tocht bijna onmogelijk. Te meer omdat de meeste pelgrims volstrekt niet waren voorbereid op zulke ijzige weersomstandigheden.

Velen, afkomstig uit vlaktes waar het nooit zo koud wordt, hadden geen truien of dikke jassen bij zich. Dat gold in het bijzonder voor de sadhu's, India's heilige mannen, die doorgaans vrijwel naakt zijn. Hoewel zij er prat op gaan goed tegen ontberingen te kunnen, was dit noodweer ook hun te veel.

Veel bedevaartgangers probeerden zich te warmen bij houtvuurtjes van bij elkaar gesprokkelde takken, maar al spoedig bezweken de eersten aan de ontberingen. Vele anderen dachten dat hun laatste uur geslagen had. “Ik dacht dat we er geweest waren”, aldus een pelgrim van middelbare leeftijd. Hij en zijn familie stuitten echter op behulpzame dorpelingen en overleefden het avontuur.

De Indiase regering besloot de bedevaart voor dit jaar verder af te lasten en riep het leger op zoveel mogelijk gestrande pelgrims te redden. Aanvankelijk was dat door het barre weer nauwelijks mogelijk, maar gisteren brak eindelijk de zon door en kon de reddingsoperatie op volle kracht beginnen.

In totaal werden zo'n 30.000 mensen in veiligheid gebracht. Zoals te doen gebruikelijk bij zulke calamiteiten beloofde de Indiase regering de nabestaanden van de slachtoffers onmiddellijk enige financiële compensatie.

    • Floris van Straaten