Russisch koor

The Russian Patriarchate Choir: Chant Mystique Orthodoxe (Opus 111, OPS 30-79)

Een van de ontdekkingen van de laatste jaren tijdens de Festival Oude Muziek, dat vrijdag in Utrecht weer begint, is het Russisch Patriarchaal Koor. Het is een professioneel koor, dat nog steeds stevig geworteld is in de Russisch Orthodoxe Kerk. Hun leider, Anatoly Grindenko, is behalve musicoloog ook theoloog.

Het lijkt wel alsof die religieuze traditie in hun kelen meetrilt. Dertien prachtige mannenstemmen zijn het: krachtig maar nooit bulderend, donker maar nooit te zwaar. Ze hebben allemaal eenzelfde soort geluid, niet de individualiteit telt, maar het gemeenschappelijke.

Later dan in West-Europa is in het Oosten de restauratie van de oude kerkmuziek op gang gekomen. Grindenko heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan het zuiveren van de Russische kerkmuziek van negentiende- en twintigste-eeuwse (vooral westerse) invloeden.

Samen met andere musicologen heeft Grindenko onderzoek gedaan naar oude vormen van meerstemmigheid. Het resultaat daarvan is ondermeer te horen op de cd Chant Mystique Orthodoxe, met één- en meerstemmige gezangen uit de zeventiende eeuw. Helaas ontbreken in de toelichting de teksten - de luisteraar moet het doen met korte beschrijvingen van de gezangen. Al is dat genoeg om bijvoorbeeld te herkennen dat Maria-gezangen lieflijker klinken dan die over de Heer.