Bezorgdheid groeit over politiek van Netanyahu

TEL AVIV, 23 AUG. De Israelische premier Benjamin Netanyahu is gisteren flink geschrokken toen bleek dat de Egyptische president Hosni Mubarak overweegt een belangrijke economische conferentie die in november in Kairo moet plaatshebben, af te zeggen. Als reden gaf de Egyptische leider de stagnatie van het vredesproces in het Midden-Oosten als gevolg van Israels weigeringspolitiek.

Voor deze uithaal naar de Likud-premier kreeg Mubarak in Alexandrië een warm applaus. Dat applaus is symbolisch voor de sterk oplevende anti-Israelische gevoelens, die zich vertalen in een beginnend Arabisch eenheidsfront tegen Israel.

Nog dezelfde avond beloofde Netanyahu Mubarak telefonisch de onderhandelingen met de Palestijnen over onder andere terugtrekking van de Israelische troepen uit Hebron te hervatten. Eerder al had de Egyptische president zich bij de Amerikanen beklaagd over het “bedrog” van Netanyahu, die hem vorige maand zou hebben toegezegd snel tot ontruiming van Hebron over te gaan.

Mubarak gaf gisteren een duidelijk signaal af dat bevriezing van het Israelisch-Palestijnse vredesproces en een pas op de plaats met Syrië een nieuwe periode van instabiliteit in het Midden-Oosten inluiden. Naar een verklaring van het bureau van Netanyahu te oordelen was de hernieuwde Israelische belofte om het overleg met de Palestijnen te hervatten voldoende voor de Egyptische leider om het vooralsnog bij een dreigement over de economische conferentie in Kairo te laten. Deze conferentie moet de bekroning zijn van de eerder gehouden economische conferenties in Casablanca en Amman. Voor Egypte is het een belangrijke prestigekwestie om de internationale zakenwereld in Kairo samen te brengen en voor Israel is het een stap verder in de richting van economische integratie in het Midden-Oosten. Dat doel is echter niet haalbaar indien het vredesproces blijft stagneren. Niemand in Israel begrijpt dat beter dan oud-premier Shimon Peres, die zijn visie van 'een nieuw Midden-Oosten' door toedoen van zijn onervaren opvolger Netanyahu ziet stranden. Peres ontmoette gisteren de Palestijnse leider Yasser Arafat bij de grenspost Eres in een uiting van buitengewoon grote bezorgdheid over de gevolgen van de politiek van Netanyahu voor de onder zware interne druk staande positie van Arafat aan het hoofd van het Palestijnse zelfbestuur. Netanyahu was zeer geïrriteerd over het initiatief van Peres om bij Arafat “premier te spelen”.

Peres trok zich daar wegens zijn bezorgdheid over de obstructie van het vredesproces niets van aan en zei met de grootst mogelijke nadruk dat Israel gesloten overeenkomsten moet nakomen. Als woordvoerder van de “helft van het Israelische volk” gaf hij aan deze opvatting tijdens een persconferentie na het gesprek met Arafat uitdrukking. De Palestijnse leider was zichtbaar blij zijn “vriend” Peres te hebben kunnen ontvangen. Zolang premier Netanyahu hem blijft schuwen en daardoor op het hoogste niveau een vacuüm tussen Israel en het Palestijnse zelfbestuur schept, is het voor Arafat van het allergrootste belang dat hij zijn volk het bewijs kan leveren dat hij in Israel nog wel invloedrijke vrienden heeft. Met een goed opgezette informatiecampagne - hij liet zich zelfs door een Israelisch tv-station uitvoerig interviewen - probeert Arafat opnieuw het Israelische volk te bereiken.

De keerzijde van deze medaille zijn de oplopende spanningen in de Palestijnse gemeenschappen in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever over de verder verslechterende economische situatie, de stagnatie van het Israelisch-Palestijns vredesproces en de daaraan parallel lopende Israelische verklaringen en daden betreffende de nederzettingenpolitiek. Israelische militaire kringen maken zich niet alleen zorgen over de gevaren waaraan Arafat persoonlijk bloot staat maar ook over de hervatting van de Palestijnse terreur.

Moslim-extremistische groepen en de extreem nationalistisch-religieuze moordenaar van premier Rabin zijn erin geslaagd in de stembus een Israelische regering ten val te brengen. Dezelfde krachten kunnen weer toeslaan.