Achtbaanswegen langs grote steden; Drie miljard extra voor filebestrijding

DEN HAAG, 23 AUG. Het kabinet trekt de komende jaren drie miljard gulden extra uit voor het bestrijden van de files. Een aantal snelwegen wordt versneld verbreed tot zes rijstroken en langs grote steden komen achtbaanswegen.

Het gebruik van die extra stroken wordt beperkt tot bepaalde groepen weggebruikers (bussen, vrachtauto's, betaalverkeer en eventueel carpoolers).

Dat blijkt uit de concept-nota 'Samen Werken aan Bereikbaarheid' die vanmiddag in de ministerraad wordt besproken. De nota gaat op Prinsjesdag naar de Tweede Kamer.

Minister Jorritsma (Verkeer en Waterstaat) beoogt met de nota het gebruik van de auto af te remmen. Er komt weliswaar meer ruimte op de wegen, maar voor individuele automobilisten wordt het autogebruik ontmoedigd. De accijnzen gaan omhoog, waarbij het ministerie nog steeds inzet op een kwartje voor benzine en een geringere verhoging van accijns op diesel (10 cent) en lpg (acht cent). De opbrengst gaat terug naar de automobilist door vermindering van de motorrijtuigenbelasting.

Verder wordt in overleg met gemeenten het parkeren moeilijker gemaakt. Er komen fiscale maatregelen ter ontmoediging van de auto van de zaak. Steeds meer wegstroken zullen worden gereserveerd voor doelgroepen. In de spits wordt rond de grote steden de maximumsnelheid verlaagd. Dat laatste is bedoeld om de doorstroming te bevorderen. Om diezelfde reden komt er een inhaalverbod voor vrachtauto's in de spits.

“Alles moet op alles worden gezet om te voorkomen dat ons land vastloopt in een verkeersinfarct”, schrijft minister Jorritsma. Zij gaat daarbij voort op de eerder ingeslagen weg van het stimuleren van alternatieven voor de auto. Van de drie miljard gulden extra is tweederde bestemd voor het openbaar vervoer in de stadsgewesten. Zo wordt er extra subsidie uitgetrokken voor het opzetten van onrendabele spitsverbindingen in het openbaar vervoer. Ook komt er geld voor openbaar vervoer te water. In de Randstad komen extra treinstations. Een eerste experiment met 'light rail', metro-achtige verbindingen ten behoeve van het forenzenverkeer, wordt gehouden op de verbinding Den Haag-Rotterdam. Ook voor de fiets als transportmiddel naar haltes voor openbaar vervoer komt meer geld. Wanneer in 2001 rekeningrijden wordt ingevoerd, komen er bij de betaalpunten overstapmogelijkheden op openbaar vervoer.

De snelwegen die versneld worden verbreed zijn met name de corridors richting Duitsland: A1, A2/A76, A15, A12-oost. Ook gaat het om de verbindingen Amsterdam-Rotterdam en Rotterdam-Antwerpen. Om dit te kunnen realiseren gaat het kabinet de procedures versnellen die zijn gemoeid met de aanleg van infrastructuur.

In bijlagen bij de nota worden daarnaast tientallen potentiële locaties opgesomd voor busbanen, vluchtstrookgebruik voor gewoon wegverkeer, vrachtwagenstroken, en carpool- en betaalstroken (pay-lanes).

In 2005 moeten alle structurele files buiten de Randstad zijn opgelost en moet het economisch verkeer rond de grote steden “niet met een snelheid van honderd kilometer per uur, maar wel ongehinderd” kunnen doorstromen. Voor het verkeer dat geen gebruik van de doelgroepstroken kan maken, blijven files rond de grote steden in de spits bestaan. Ook voor de periode na 2000 zijn volgens Jorritsma “substantiële extra bedragen nodig”.