Op kabel is taxi duurder dan bus

AMSTERDAM, 22 AUG. De keuze van de Amsterdamse kabelmaatschappij A2000 om Sport 7 samen met een porno-kanaal aan de man te brengen is op veel onbegrip bij televisiekijkers gestuit. Ook veel collega-kabelmaatschappijen elders in het land hebben zo hun vragen bij het 'pluspakket' in de hoofdstad dat geen enkele individuele keuzevrijheid te bieden heeft.

Sport 7 is te weinig om alleen te verkopen, zo luidde de verklaring van A2000-directeur H. Wolfert afgelopen vrijdag voor het besluit de nieuwe sportzender in één pakket te stoppen samen met NBC/Super Channel, het reisstation Travel Channel, Science Fiction Channel (Sci-Fi), muziekzender The Box, het Chinese station CNE en de soft-porno van The Adult Channel. Voor dat alles legt de Amsterdammer 20 gulden per maand op tafel waarbij de huur is inbegrepen van een decoder om de extra - vervormde - signalen te ontsleutelen.

Het is een pakket van alles of niets. Wie sport wil, moet muziek, film en erotiek voor lief nemen, en daarvoor een uniform bedrag betalen. Een soort moderne koppelverkoop, zo lijkt het, al wil het ministerie van Economische Zaken dat controle uitoefent op de markt daar niet van weten. “Van illegale koppelverkoop kan pas sprake zijn als A2000 de enige aanbieder was van televisiesignalen,” zegt woordvoerster Marjolein Wester.

En de kabelmaatschappij heeft geen monopoliepositie sinds consumenten ook een schotelantenne kunnen aanschaffen en in staat zijn met een digitale decoder het recent gelanceerde 'pluspakket' van Nethold af te nemen. Voor de consument-kijker is het slikken of stikken, erkent Wester. Maar volgens haar zal het “de wet van vraag en aanbod” zijn die bepaalt of het pluspakket een succes wordt.

De plotselinge introductie van 'pluspakketten' heeft te maken met een wijziging van de mediawet die op stapel staat. Staatssecretaris Nuis van media-zaken wil kabelmaatschappijen enerzijds verplichten een door hem vastgestelde reeks publieke omroepen in binnen- en buitenland door te geven, maar daarnaast de vrijheid geven extra zenders tegen een meerprijs aan de kijker aan te bieden. Nieuwe technieken maken dat mogelijk.

Rene Hagenaars van Nuon Telekabel (bijna 500.000 aansluitingen geconcentreerd in het midden van Nederland) begrijpt de keuze van A2000 niet. “Het is net of ze in Amsterdam met een Rolls Royce naar een Albert Heijn-filiaal rijden”. Volgens Hagenaar kun je met de huidige generatie decoders meer doen dan een stel zenders zichtbaar maken als de klant betaalt. “In Ede hebben we zonder geavanceerde decoders drie pakketten.”

Nuon gaat haar abonnees “keuze-televisie” brengen met meerdere pakketten naast elkaar. Vanaf begin volgend jaar begint de kabelaar met het “uitrollen van decoders” en zegt daar binnen een jaar mee klaar te zijn. Zodra de kijker een decoder in huis heeft staan, kan hij kiezen tussen een pakket met nieuws- en informatiezenders, een pakket met zenders voor de ontspanning, en wellicht pakketten rond speciale thema's als 'muziek' of 'kinderen'.

De kabelabonnee betaalt per pakket. Als Nuon er niet in slaagt een speciaal sportpakket samen te stellen (wat als meest wenselijk wordt gezien) valt Sport 7 in de categorie 'ontspanning'. Daarin zouden ook de grote Nederlandse commerciële zenders RTL4, Veronica en SBS6 een plaats moeten krijgen. Directeur Boermans van de Holland Media Groep (RTL en Veronica) heeft laten weten te voelen voor een vorm van betaaltelevisie om de inkomsten op te krikken. En waar hoort een (soft-)pornozender thuis? “Dat is volgens mij ook ontspanning”, zegt Hagenaars.

Ook de grootste kabelmaatschappij van Nederland, Casema (1,2 miljoen aansluitingen) mikt op een grotere keuzevrijheid dan A2000 te bieden heeft, ook al blijft al het moois in pakketten gerangschikt: “Het is goedkoper een bus te nemen dan een taxi”, zegt directeur Henk de Goede van de KPN-dochteronderneming. Het is ook hier de bedoeling met meerdere thematische pakketten te komen. In Utrecht is het kabelnet uiterlijk november technisch gereed om de nieuwe vormen van abonnee-tv in te voeren. Maar De Goede vreest dat de overeenstemming met de tv-stations zelf daarbij achter zullen blijven. “Desnoods stoppen we alleen Sport 7 achter de decoder”, aldus De Goede. Zo'n los abonnement komt een kijker volgens de kabelmaatschappij vanwege de hoge kosten op een bedrag van 15 gulden per maand te staan. “Dat is beter dan voor 5 gulden extra een Chinese zender en porno erbij te krijgen”.

Bij een aantal andere kabelmaatschappijen kan men nog niet zeggen hoe de nabije toekomst er uit ziet. Binnen Castel (bijna 700.000 aansluitingen vooral in het noorden en oosten van Nederland) wordt nog uitgebreid gediscussieerd over de vraag wat voor soort decoder gekozen moet worden, en wat daarachter te zien moet zijn. Wat directeur Peter Grasdijk van Castel wel weet is dat het pakket interesaanter zal zijn dan dat van A2000. Het Rotterdamse Eneco (een kleine 500.000 aansluitingen) weet evenmin hoe de betaaltelevisietoekomst er uit zal zien. Uitdrukkelijk wordt de mogelijkheid opengehouden dat Sport 7 zelf moet investeren in infrastructuur om de betaling te regelen.

Directeur Hans Wolfert van A2000 is niet onder de indruk van de kritiek van zijn collega's. “Wij hebben dit pluspakket nu op de markt gebracht om Sport 7 ter wille te zijn. Dit is nog maar het begin.” De Amsterdamse kabelmaatschappij wil het pakket zo snel mogelijk uitbreiden met nieuwe zenders. Ook aan de vraag naar meer individuele keuzevrijheid komt A2000 naar eigen zeggen zo snel mogelijk tegemoet. In de loop van 1997 denkt Wolfert de voor de kijker de mogelijkheid in te bouwen uit de 10 aangeboden kanalen slechts 7 zenders te kiezen. De andere kabelmaatschappijen hebben volgens Wolfert mooi praten als ze het hebben over meer keuzevrijheid. A2000 liep juist op tegen het gebrekkige aanbod van TV-stations dat achter een decoder plaats wil nemen. En degenen die dat willen, willen enkel in een pakket met anderen. Gebrek aan durf, zo vermoedt Wolfert, want het zou zo al te duidelijk worden hoe goed (of slecht) de stations bekeken worden.