Anti-rooklobby in VS wint in strijd tegen fabrikanten

WASHINGTON, 22 AUG. Op verschillende fronten heeft de anti-rooklobby gisteren nieuwe vooruitgang geboekt in haar strijd tegen de Amerikaanse sigarettenfabrikanten. Michigan heeft zich gevoegd in de rij van deelstaten die processen voeren tegen de tabaksindustrie, om schadevergoeding te krijgen voor kosten die gemaakt zijn voor de behandeling van ziektes die door roken zijn veroorzaakt.

Dinsdag hadden ook Arizona en Kansas al rechtszaken aangespannen, naar verwachting volgt vandaag Oklahoma. Daarmee komt het aantal staten dat tegen de industrie procedeert op veertien. De geëiste bedragen lopen in de miljarden dollars.

Het Witte Huis maakte gisteren bekend dat president Clinton binnenkort, mogelijk morgen al, nieuwe maatregelen zal uitvaardigen om het roken onder jongeren tegen te gaan en de reclame voor sigaretten verder aan banden te leggen.

Naar verwachting zal hij sigaretten officieel bestempelen als verdovende middelen die verslavend zijn. Dat betekent dat de overheidsdienst FDA (Food and Drug Administration) zeggenschap krijgt over de regulering van de tabaksindustrie, die zich daar steeds fel tegen heeft verzet.

Steeds meer wijst erop dat Clinton zijn maatregelen tegen de groei van het aantal jeugdige rokers tot een belangrijk thema in de verkiezingscampagne wil maken. Zijn Republikeinse tegenstander Bob Dole geldt als een bondgenoot van de tabaksindustrie. Begin deze zomer merkte hij in een televisieprogramma op dat tabak niet in alle gevallen verslavend is, en hij zei bovendien dat ook het drinken van een glas melk risico's met zich mee brengt.

Sindsdien hebben de Democraten er alles aan gedaan om Dole af te schilderen als een marionet van de sigarettenindustrie. Bedrijven als Philip Morris doneren grote bedragen aan beide politieke partijen, maar de Republikeinen hebben de afgelopen jaren het meest geprofiteerd van hun royale giften.

De aankondiging van het Witte Huis komt een dag nadat een onderzoek van het ministerie van Gezondheid bekend werd waaruit blijkt dat het aantal jongeren dat drugs gebruikt in de jaren van Clintons bewind meer dan verdubbeld is. Van de jongeren tussen de twaalf en zeventien jaar had 10,9 procent illegale drugs gebruikt in de maand voorafgaand aan het onderzoek. De regering-Clinton en haar “lakse houding” werden door de Republikeinen onmiddellijk verantwoordelijk gesteld voor de stijging. Dole sprak van een “nationale tragedie” en hij beloofde de “oorlog tegen drugs” nieuw leven in te blazen als hij president wordt.

Pag.5: 'Sigaret voor kind opstapje naar drugs'

Maar met de aankondiging van nieuwe anti-rookmaatregelen trok het Witte Huis het initiatief weer naar zich toe. Opiniepeilingen geven aan dat veel Amerikaanse ouders vrezen dat sigaretten voor hun kinderen een opstapje zijn naar drugsgebruik. Eenderde van de jongeren tussen 14 en 17 jaar rookt regelmatig, een record sinds 1970. Dagelijks steken 3.000 Amerikaanse jongeren hun eerste sigaret op, een aantal dat de FDA in zeven jaar wil halveren. Negentig procent van alle rokers in de VS roken al voor ze 18 jaar zijn.

Onder meer in Californie, een staat die Clinton cruciaal acht voor zijn herverkiezing, leven sterke anti-rooksentimenten. In tabaksproducerende staten als Kentucky en Noord-Carolina vallen Clintons aanvallen op de tabaksindustrie slecht, maar electoraal zijn die van minder belang. In reactie op de uitlatingen van het Witte Huis daalden op Wall Street de koersen van de tabaksfirma's. Het aandeel Philip Morris verloor 3,87 dollar en kwam op 87,62 dollar, RJR Nabisco daalde 1,12 dollar tot 25,37 dollar.