Wij blijven lekker bij elkaar

Het Kreatief Centrum van de SVVGR (Stichting voor Zinverstandelijk Gehandicapten Rijnmond) in Barendrecht. tel: 01806-18673. Dagelijkse leiding: Ben Hosman

Ben: “Als we aan een nieuw project beginnen, gaan we er eerst met de hele groep naar toe om de plek te bekijken waar ons kunstwerk komt. Van de Rotterdamse metro kregen we de opdracht om een muur te decoreren in de Noordhal van station de Beurs. We zijn met z'n allen gaan kijken. Toen zijn we door de tunnel gegaan met de metro. En met z'n achten hebben we voorin gezeten, bij de chauffeur.

“Aan de drie metropanelen hebben we meer dan vier maanden gewerkt. We zijn begonnen met tekenen op A4-formaat, toen op A3, dat is al wat groter. Daarna zijn we gaan tekenen op behangrollen, op de vloer. Zo raakten ze vertrouwd met het beschilderen van een groot oppervlak, en met de houding waarin ze moesten schilderen: op je knieën, op de grond. Een kleine tekening zie je niet op afstand. Alles moest groot. Met dikke lijnen. Anders kunnen de mensen in de metrotrein het straks niet goed zien.

“Pas daarna konden we beginnen aan het echte werk: het beschilderen van de drie tegeltableaus, samen meer dan duizend tegels.”

Ben is Ben Hosman, leider van het Kreatief Centrum van de stichting voor Zinverstandelijk Gehandicapten Rijnmond in Barendrecht. Drie dagen per week werkt hij met Roland, Ingrid, Soes, Andy, Casper, Jolanda en Rilana. Aan de grote tafel schenkt Andy thee. Soes babbelt, trekt het boord van zijn hagelwitte, hooggesloten overhemd recht en rookt een sigaartje met Ben. De grote blauwe ogen van Casper staren naar het plafond en hij neuriet hard. Ingrid lacht. “Ze kunnen niet allemaal praten. We hebben een eigen taaltje ontwikkeld.” Ben strijkt met een vinger van zijn oog naar zijn kin. “Ben dietig”, roept Roland. Wanneer is Ben dietig? “Als we op de tegels staan”, zegt Andy. Met de vlakke hand over het hele gezicht: “Ben boos!” Hij kijkt naar Ingrid als hij met de rug van zijn hand over zijn wang strijkt. “Ingrid lief.”

Ben: “Wij blijven lekker bij elkaar. We kennen elkaar nu goed. De meesten komen hier al tweeënenhalf jaar. Ik moest ze leren met elkaar om te gaan en aardig voor elkaar te zijn. Soes kan soms heel agressief zijn, daar schrokken de anderen van. Het duurde twee maanden en toen kon Andy thee zetten. Steeds een stapje erbij geleerd. De ketel op het vuur, thee in de thermoskan, kopjes op het blad, suiker mee en dan alles naar de grote tafel dragen.”

“Voor hij hier kwam, tekende Andy alleen maar stripfiguren, die hij overtrok van het plaatje. Het heeft maanden geduurd om hem dat af te leren. Want natekenen is mooi, maar zelf iets verzinnen is nog veel mooier, hè Andy. Voor Ingrid heb ik een speciale werktafel gemaakt. Tussen drie vastgespijkerde latjes konden rijen tegels worden geklemd. Zo kon Ingrid vanuit haar rolstoel met een dikke kwast de tegels een achtergrondkleur geven.

“We hebben een houten stellage getimmerd, met wielen die over het paneel konden worden gerold en met houten vlonders, waar ze op konden zitten. Zo konden ze overal goed bij. Maar ze durfden er niet op. We moesten ze echt ompraten.

Het grote middenpaneel van de tegeltableaus laat zich van links naar rechts lezen als de ontwikkeling van de kindertekening. “Ze hebben allemaal een even groot aandeel. Ik heb geprobeerd gebruik te maken van de verschillen in hun ontwikkeling. Ik weet precies hoe ze tekenen en wat ze kunnen. Sommigen tekenen alleen koppoters, zoals Soes en Roland. Soes en Andy hebben Ingrid geholpen haar tekening in te kleuren. Een stap verder en er komt een lijf, armen en benen. Aan het eind van het paneel staat een echte metrowagen. Die is van Andy. Hij heeft hem uit z'n hoofd getekend.” De wagen heeft wielen en een dakje dat de bestuurder beschermt tegen de regen. Anders ziet hij niks. In de wagen zit Ben, met bril. “Deze week worden de panelen ingemetseld. In oktober is de officiële opening, daar gaan we allemaal heen. En dan beginnen we weer aan een nieuwe opdracht. We gaan tegels beschilderen voor een zwembad in Barendracht en we hebben een opdracht voor de Haagse Schilderwijk, daar gaan we samen met buurtbewoners aan werken. Verder zijn we gevraagd voor een renovatieproject in Amsterdam Slotervaart. Met de opdrachten kunnen we jaren vooruit.

“In Rotterdam verzorgden we de aankleding van de hal van het gebouw van de Sociaal Pedagogische Dienst en de entree van flats op de kop van Zuid. We werken tegen betaling. Met het geld kopen we materialen en wordt de bus betaald voor het vervoer van en naar de inrichting waar ze wonen. Inmiddels kan het Kreatief Centrum zichzelf bedruipen.”

Vanaf 21 augustus is het tegeltableau te bezichtigen in de Noordhal van metrostation Beurs te Rotterdam.