Inval in bedrijf Japan wegens onderzoek aids besmet bloed

TOKIO, 21 AUG. Het strafrechtelijk onderzoek tegen het Japanse farmaceutische bedrijf Midori Juji ('Groene Kruis'), dat de Japanse justitie heeft ingesteld naar de verkoop in de jaren tachtig van bloedprodukten die met HIV zouden zijn besmet, is in een nieuwe fase beland. Vanmorgen hebben 160 ambtenaren van justitie invallen gedaan in het hoofdkantoor van het bedrijf in Osaka en twee andere locaties.

Het onderzoek is het gevolg van een aanklacht wegens moord tegen voormalig directeur Renzo Matsushita van Midori Juji. De aanklacht is ingediend door de familie van een afgelopen december aan aids overleden hemofiliepatiënt. De familie wijt zijn dood aan een behandeling in april 1986 met besmette, onverhitte bloedprodukten die Midori Juji op de markt had gebracht hoewel de overheid in 1985 alleen veilige, verhitte produkten had goedgekeurd. Het bedrijf bracht ook zelf al sinds januari 1986 door de overheid goedgekeurde veilige produkten op de markt. Justitie heeft de aanklacht van de familie afgezwakt en verdenkt de directeur nu van doodslag als gevolg van nalatigheid. Het grootste dagblad van Japan, de Yomiuri, spreekt vanavond in een commentaar van de 'winst-voor-alles-ideologie' van het bedrijfsleven.

De invallen van vandaag vormen een nieuwe fase in het onderzoek. Ze zijn de eerste strafrechtelijke stap in een jarenlang slepende zaak. In Japan hebben zo'n 2.000 hemofiliepatiënten via besmette bloedprodukten aids opgelopen, van wie er inmiddels ruim 400 zijn overleden. In februari van dit jaar erkende het ministerie van Gezondheid dat het al in 1983 op de hoogte was van de risico's van onverhitte bloedprodukten, maar ze niet van de markt haalde en pas in 1985 verhitte produkten goedkeurde. Een maand later bereikten de patiënten een akkoord met vijf producenten van besmette produkten over een schadevergoeding.

Sindsdien loopt in Japan de discussie over de verantwoordelijkheid voor de vele besmettingen, waarbij de aandacht zich concentreert op de vraag waarom het ministerie van Gezondheid in 1983 niet al overging op veilige produkten. Bij verhoren in het parlement in juli schoven twee hoofdrolspelers elkaar de schuld toe. De destijds verantwoordelijke ambtenaar binnen het ministerie, Atsuaki Gunji, zei dat hij als leek een oordeel verwachtte van de wetenschappelijke adviescommissie. Daarentegen zei het toenmalige hoofd van die commissie, professor Takeshi Abe, in het parlement dat hij als wetenschapper slechts dacht onderzoek te moeten uitvoeren, niet het land besturen.