Australische begroting geeft bedrijven hoop

WELLINGTON, 21 AUG. Ondanks felle protesten van vakbondslieden, studenten en Aboriginals tegen de vergaande bezuinigingsplannen van de Australische regering heeft de particuliere sector de eerste begroting van de conservatieve regering van minister-president John Howard verwelkomd.

Door aanzienlijke bezuinigingen 4,4 miljard Australische dollar (5,9 miljard gulden) in het komende jaar en bijna het dubbele in 1997-1998 verwacht de regering dat het begrotingstekort in 1998 zal omslaan in een begrotingsoverschot. “Dat geeft het bedrijfsleven vertrouwen, vooral omdat het wegwerken van het tekort niet gepaard gaat met hogere belastingen”, aldus de voorzitter van de Australische Kamer van Koophandel, Graham Samuel.

Financiële analisten van de investeringsbank Bain and Company verwachten een positief effect op langere termijn op het vertrouwen van het bedrijfsleven als gevolg van een beter gedisciplineerde overheid en vanwege de realistische voorspelling dat rentepercentages zullen dalen. Ook de Australische effectenbeurs reageerde positief. De belangrijkste indicator, de All Ordinaries Index, steeg vandaag met bijna een vol procent.

Gisteren en eergisteren, voordat minister van financiën Peter Costello de eerste begroting van een conservatieve regering in veertien jaar in het parlement mocht voorlezen, vonden in de hoofdstad Canberra, naar Australische maatstaven, ongewoon felle demonstraties plaats. De betogers waren vooral gekant tegen de plannen van Howards regering om op werkgelegenheidsversterkende programma's en hulp aan Aboriginals te bezuinigen. Minstens twee politieagenten en tientallen betogers raakten bij de confrontaties gewond.

Politieke waarnemers menen nu echter dat de gewelddadige acties van de demonstranten de positie van de conservatieve regering hebben versterkt. De betogers zouden daarmee sympathie hebben verspeeld, terwijl Howard juist indruk maakte met zijn vastberadenheid zich niet door gewelddadige acties te laten chanteren.

Howard viel de afgelopen dagen meer politiek fortuin ten deel. Labor-senator Mal Colston heeft met zijn partij gebroken en heeft aangekondigd de begrotingsplannnen van de conservatieven in de Australische Eerste Kamer te zullen steunen. Die steun vermindert het risico dat de bezuinigingswetgeving op verzet in het Hogerhuis zullen spaaklopen. De conservatieve regeringscoalitie heeft daar geen meerderheid.

Ondanks het overlopen van Colston blijven de conservatieven overigens afhankelijk van de steun van de Democraten, de derde Australische partij die als gevolg van het districtenstelsel niet in het Lagerhuis is vertegenwoordigd. Democratenleider Cheryl Kernot heeft verklaard dat de helft van de aangekondigde bezuinigingen voor haar ter discussie blijven staan en Howard wacht in het Hogerhuis nog een moeizame weg.

De erkenning van financië nminister Peter Costello dat de werkloosheid van ruim acht procent in het komende jaar nauwelijks zal dalen, maakt de conservatieve regering kwetsbaar, vooral omdat de bezuinigingsoperatie ook het mes zet in werkgelegenheidsmaatregelen. Laborleider Kim Beazley: “Voor wie werkloos is, neemt de begroting alle hoop weg.” De secretaris van de National Manufacturing Workers Union, Doug Cameron, zegt dat de begroting elke invloed van een sociaal geweten mist en een triomf betekent van de Nieuw Recht-ideologie over maatschappelijk mededogen.

De voorspelde economische groei van 3,5 procent is onvoldoende om de werkloosheid te reduceren, maar minister-president John Howard zegt dat zijn begroting de pijn in zijn land beter verdeelt met als doel op termijn economische winst te boeken. “Op langere termijn zal de steun van onze regering aan kleine bedrijven en arbeidsmarkthervormingen worden vertaald in extra banen”, hoopt Howard. Over ruim twee jaar, bij de volgende verkiezingen, kan Howard verwachten dat het electoraat hem op die voorspelling zal aanspreken. Het effect van zijn andere troefkaart, de gisteren aangekondigde belastingverlagingen, waarvan vooral de lagere en middeninkomensgroepen zullen profiteren, zal dan waarschijnlijk al lang zijn vergeten.