Vrede Israel en Palestijnen somber gevierd

TEL AVIV, 20 AUG. Somber gestemd hebben de Israelische, Palestijnse en Noorse architecten van het autonomie-akkoord van Oslo gisteren aan het meer van Tiberias de derde verjaardag van de Israelisch-Palestijnse vrede gevierd.

Voor de algemene verkiezingen op 29 mei, die Benjamin Netanyahu aan het bewind brachten, had de Palestijnse zelfmoordterreur al een zware domper gezet op dit vredesproces. Het Israelische volk zette in de stembus de teleurstelling over het autonomie-akkoord om in een overwinning voor Likudleider Benjamin Netanyahu. Diens verkiezingsslagzin 'vrede met veiligheid', die wordt gedragen door een ideologische afkeer van het akkoord van Oslo, heeft de hoop uit het Israelisch-Palestijns vredesproces gehaald.

Netanyahu zegt voortdurend het akkoord van Oslo te zullen uitvoeren, maar in de praktijk, zeggen leidende Palestijnen in Jeruzalem en Gaza, maakt hij ons met zijn vertragingstactiek gek. In strijd met het akkoord herhaalt Netanyahu voortdurend dat de kwestie Jeruzalem voor hem onbespreekbaar is. En de overdracht van Hebron aan het Palestijnse zelfbestuur, die om veiligheidsredenen ook door Peres werd uitgesteld, is voor Netanyahu en zijn ministers zo'n ingewikkelde zaak dat er niet over een datum wordt gesproken. Een aangekondigde ontmoeting tussen minister van Defensie Yitzhak Mordechai en de Palestijnse leider Yasser Arafat is gisteren weer voor onbepaalde tijd uitgesteld. Over Hebron had Mordechai nog niets te melden.

Ran Cohen, een parlementariër met een militaire achtergrond van de Burgerrechtenpartij, verdenkt de regering Netanyahu er zelfs van in Hebron op uitstel te spelen in de hoop - “ik schaam me ervoor om het te zeggen” - dat de een of andere Palestijnse aanslag Netanyahu het gewenste argument in handen speelt om van de hergroepering van de Israelische troepen in Hebron af te zien. Minister Limor Livnat van Communicatie zei gisteravond dat het “waar” is dat Netanyahu gesloten overeenkomsten wil nakomen. Maar het is ook “waar”, legde zij uit, dat Likud tijdens de verkiezingscampagne een verdrag heeft gesloten met het volk tegen ontruiming van Hebron. Daarom is het volgens haar vanzelfsprekend dat er een compromis wordt gesloten tussen het akkoord van Oslo inzake Hebron en het verdrag dat Likud met het volk sloot.

Dergelijke logica vergroot het reeds enorme Palestijnse wantrouwen in de goede wil van de huidige Israelische regering met de Palestijnen verder te gaan. Israelische plannen Ma'ale Adumiem en Psigat Zeev te annexeren, de plaatsing van stacaravans in nederzettingen, de aanleg van omwegen in bezet gebied voor joodse kolonisten, het opheffen van de belemmeringen op de bouw in nederzettingen, handelsbeperkingen onder het voorwendsel van veiligheidsredenen en een aanhoudende felle campagne tegen Palestijnse instanties in Oost-Jeruzalem zijn voor de Palestijnen tekenen dat zij moeilijke tijden tegemoetgaan. Daarmee wordt Arafat door zijn oppositie om de oren geslagen. Mahmud Abbas (Abu Mazen) onthulde vorige week dat het niet bij woorden blijft en de Palestijnse leider de afgelopen weken zelfs een aantal keren aan aanslagen is ontsnapt. Volgens berichten die in het diplomatieke circuit de ronde doen en door goed ingevoerde Palestijnen worden beaamd hebben Hamas en de Islamitische Jihad zich de afgelopen maanden in uiterst geheime cellen gereorganiseerd die op ieder gewenst moment door de leiders kunnen worden geactiveerd. Misschien zou dat ook wel zijn gebeurd indien het vredesproces zou zijn voortgegaan.

De 'weigeringspolitiek' van de Likud-regering schept echter een ideaal klimaat voor de fundamentalistische Palestijnse oppositie om op de golven van verontwaardiging nieuwe fundamenten voor geweld tegen Israel en ook tegen het Palestijnse zelfbestuur te leggen. Ex-premier Shimon Peres onderkent dat gevaar, maar zijn opvolger Netanyahu wil of kan het niet zien. Netanyahu heeft moeten toegeven dat de Palestijnse politie nogal wat successen op haar naam heeft staan in het verijdelen van aanslagen tegen Israelische doelen. Hoe lang kan Arafat tegelijkertijd Israel beschermen en door Israel worden miskend?

Een werkloosheid van 50 procent in de Gazastrook, enorme verzilting van het grondwater, die desastreuze gevolgen voor de landbouw in Gaza zal hebben, en sociale en politieke spanningen tussen de kleine groep rijken en bevoorrechten en de massa armen zijn enkele van de problemen die aan de basis van Arafats zelfbestuur knagen. Martelingen van Palestijnse gevangenen door de Palestijnse geheime diensten met soms dodelijk gevolg voeren de spanning in de Palestijnse gemeenschap verder op.

Palestijnen in Oost-Jeruzalem beginnen Netanyahu er nu zelfs van te verdenken dat zijn anti-Palestijnse beleid tot doel heeft om de voorwaarden voor de val van Arafat te scheppen om vervolgens van het akkoord van Oslo te kunnen afstappen.