Verhoortechniek staat centraal tijdens rechtszaak

GRONINGEN, 20 AUG. Tegen een 45-jarige Groninger is gisteren twaalf jaar cel geëist voor doodslag op de 37-jarige coffeeshophouder Harry Roo uit Groningen. In deze zaak werd uitvoerig stilgestaan bij de vraag of de 'Zaanse verhoormethode' geoorloofd is.

De verdachte beriep zich tijdens de zitting op het zwijgrecht. Alleen over het verhoor in Zaandijk wilde de 45-jarige Groninger iets zeggen. In de verhoorkamer pasten ze nog wel op hun woorden, maar dat was met het luchten wel anders. Iedere keer ging dezelfde rechercheur mee en die vertelde dan dat de politie contacten had met de Chinese mafia. De verdachte zei dat hij dit erg bedreigend vond. “En ze zouden wel zorgen dat in de krant kwam dat ik van incest werd verdacht en dat zo de banden met m'n familie zouden worden afgesneden.”

Volgens advocaat L. de Leon heeft zijn cliënt door een onwettige verhoormethode een bekentenis afgelegd. Hij vroeg de rechter het openbaar ministerie niet-onvankelijk te verkaren en zijn cliënt vrij te spreken.

Coffeeshophouder Roo werd juli vorig jaar in een boerderij in Siddeburen om het leven gebracht. Zijn lijk werd in stukken gehakt en in Duitsland gedumpt. Van Roo's vriendin werd losgeld geëist. Zij betaalde vermoedelijk 250.000 gulden. Na de vondst van lijkdelen en een aangifte van Roo's vriendin, werd de 45-jarige Groninger, en later diens compaan, aangehouden. Hij hield echter bij de Groninger politie de lippen stijf op elkaar. Daarop werd besloten hem in Zaandijk te laten verhoren. Na twee dagen sloeg hij door en bekende alles. Op zijn aanwijzing vond de politie in Bremen de romp van Roo.

Volgens raadsman De Leon is met de verhoormethode in Zaandijk van alles mis. De verdachte werd zeer langdurig verhoord, de verhoorders uitten valse beloften en bedreigden de verdachte. In de verhoorkamer waren foto's van het misdrijf, van het slachtoffer en van de vrouw en dochter van de verdachte opgehangen en op de grond gelegd. Er werd gelet op 'concentratiepunten', de punten waar de verdachte naar keek. Daar werden dan meteen foto's opgehangen.

De verhoorders wezen voortdurend naar de foto's. Op een video is te horen dat een van hen roept: “Moord? Rip-deal? Ontvoering? Jij mag kiezen Henk! Neem die verantwoording. Je laat je dochter toch niet zitten. Henk wees een kerel! Je zit met een lijk. Harry... euh Henk! Denk aan je dochter met die mooie smile op d'r bek!” Als hij niet zou bekennen zou er voor zijn dochter niets anders overblijven dan “hoeren en snoeren”. Er hing ook een foto van een romp, niet van Roo, maar die een vermoorde straatprostituée uit Groningen die ook in stukken was gesneden. In deze sfeer was er volgens De Leon sprake van een onaanvaardbare psychologische druk.

De Leon wordt in zijn kritiek ondersteund door rapporten van twee deskundigen, oud-hoogleraar psychiatrie prof.dr. F. Beyaert en dr. A. Vrij, universitair docent psychologie in Portsmouth. “Een psychologische marteling”, zei Vrij gisteren. Dat uitgebreid werd ingegaan op de partner en de dochter was voor de verdachte een kwelling die volgens Vrij gelijkstaat met lichamelijk geweld. De methode kan volgens hem leiden tot valse bekentenissen zoals in Engeland bij de 'Guildford Four' is gebeurd.

Volgens De Leon heeft zijn cliënt nog steeds last van nachtmerries van hetgeen hem in Zaandijk is overkomen. “Mijn cliënt is gebruikt in een experiment.” Hij hekelde ook het feit dat de politie gebruik maakt van een communicatiedeskundige zonder academische achtergrond. “Type Emiel Ratelband.” Ook de D66-kamerleden B. Dittrich en Th.C. de Graaf (D66) hebben kritiek geuit. Zij willen dat de verhoren in Zaandijk worden stopgezet tot een onderzoek van de recherche-adviescommissie gereed is.

Officier van justitie M. Nieuwenhuis wees de kritiek van de hand. De Zaanse verhoormethode is volgens haar een bundeling van bestaande verhoortechnieken, die al veel langer worden geaccepteerd. Gezien de ernst van het misdrijf was er geen ongeoorloofde druk uitgeoefend. De verdachte heeft volgens haar nooit gezegd niet meer aan het verhoor te willen meewerken. Dat hij ook tijdens het luchten onder druk werd gezet, ontkende Nieuwenhuis.

De verdachte zou later hebben verklaard dat de politie hem eerlijk heeft behandeld. De rapporten van de deskundigen noemde zij “kort door de bocht”. Beiden hebben nooit een politieverhoor bijgewoond en konden daardoor geen goed oordeel vellen.

Uitspraak op 2 september.