Geschikt gek voor de kleine nicht

Bizonboeken worden uitgegeven door uitg. Zwijsen. Ze kosten tussen de ƒ 15,95 en ƒ 17,95 per deel.

Sonnettendichters wisten het al lang: de beperkingen van de verplichte vorm dwingen het gedicht tot iets behoorlijks. Niet ín de beperking toont zich de meester, maar dóór de beperking. Als er weinig mag, is dat een stimulans om alles te halen uit die paar mogelijkheden die er wel zijn. Weinig woorden per zin? Goed, maar dan wel leuke woorden. Korte zinnen? Best, maar dan worden het wel spannende zinnen. Kinderen die niet zo geweldig goed kunnen lezen hoeven zich heus niet door saaie of kinderachtige boeken heen te worstelen. Niet als die boeken geschreven worden door bijvoorbeeld Rindert Kromhout, Selma van Noort, Annemie Heymans of Anton van der Kolk.

Zij schreven allemaal voor de Bizonboeken van Zwijsen, een reeks in kleuren, leeftijden en leesniveaus ingedeelde boeken. Dat lijkt weinig belovend, en de eenvormige boekjes zien er ook niet meteen hartveroverend uit, maar wie ze beter bekijkt, allemaal verrassend geïllustreerd door tekenaars die wel wat durven zoals Annemarie van Haeringen of Sylvia Weve of een van de dames Heymans zelf, en wie er dan ook nog een stukje in gaat lezen, die begrijpt al snel dat dit juist een veelbelovende reeks is. Ik las er tenminste zonder opkijken vier achter elkaar en als ik er meer bij de hand had gehad dan had ik er best nog een paar gelust.

Neem nu bij voorbeeld De wraak van Ellie en Nellie van Rindert Kromhout. Bedoeld voor 6- tot 7-jarige kinderen, vol met ultrakorte zinnetjes en meeslepend van de eerste tot de laatste letter. Want Ellie en Nellie zijn zo gemeen en akelig dat je hart bonst bij de gedachte dat ze voor elkaar zullen krijgen wat ze voor elkaar willen krijgen: los rondlopen in plaats van uit voorzorg met de deur op slot op hun kamer zitten. En als ze het ze uiteindelijk lukt, dan zijn ze ook precies zo erg als gevreesd. Ze binden drie kinderen vast en beginnen aan hun martelpraktijken: ze wrijven de eerste in met brandnetel, stoppen bij de tweede een vies en glibberig dier in haar truitje en overwegen net wat ze voor vreselijks met de derde zullen doen als er hulp daagt uit zeer onverwachte hoek. Een lekker brutaal boek, met brutale tekeningen van Annemarie van Haeringen. Een boek dat laat zien dat langzaam lezen niet betekent dat er iets mis is met het gevoel of de fantasie. Integendeel.

Aandoenlijk is de verliefde Tim uit Met de tram naar Afrika van Anton van der Kolk. Hij wordt dodelijk verliefd op een Afrikaans meisje dat hij op de televisie ziet en vanaf dat moment kan hij niet meer opletten op school en niet meer goed slapen en niet meer niks eigenlijk, alleen nog maar aan háár denken.

“'Worden er wel eens mensen in het verkeerde land geboren?' vroeg Tim.

'Nee, nooit,' zei zijn moeder. 'Je wordt altijd in het goede land geboren.' ''

Het is zo duidelijk als wat dat dat in Tims geval niet klopt, want hij had in Afrika geboren moeten worden. Gelukkig neemt hij op een dag de tram en vindt zijn bestemming:

“Tim wist het zeker. Hier moest hij zijn. De bosjes en de bomen van het park leken op een oerwoud. Het was geweldig.”

Zo vindt Tim Zina en Zina is het geluk in eigen persoon en ze kan bovendien erg goed trommelen.

Het is geen straf om 7 of 8 jaar te zijn en zo'n roze bizonboek te lezen te krijgen.

Wie dan tenslotte en helaas toch negen wordt, die kan gelukkig door naar de blauwe bizonboeken. Daarin vertelt Annemie Heymans over de heel bijzonder bijzondere tante van Julia, in Mattea's paleis. Andere kinderen en ook de buren zeggen dat die tante gek is. Eerlijk gezegd is dat ook waar. Maar ze is precies geschikt gek voor haar kleine nicht. Totdat ze naar het gekkenhuis gaat en genezen terugkomt. Dan blijken alle avonturen met Julia vergeten en voorbij. Het is een droevig en zelfs enigszins beklemmend verhaal, al loopt het in zekere zin goed af. Wat goed is en zo hoort, is nog niet altijd wat vrolijk stemt.

Maar deze geslaagde reeks stemt wel vrolijk.