CPB: koopkracht blijft op peil met drie miljard minder

DEN HAAG, 20 AUG. Het kabinet heeft drie miljard gulden minder nodig om de koopkracht volgend jaar op peil te houden dan tot nu toe werd aangenomen. Dit blijkt uit de meest recente cijfers van het Centraal Planbureau waarbij voor 1997 is uitgegaan van een hogere loonstijging.

Het planbureau heeft ook de prognoses van de economische groei en werkgelegenheid naar boven bijgesteld. Voor 1997 wordt nu een groei verwacht van 2,7 procent. De werkgelegenheid neemt met 100.000 personen toe. De voorspelling voor de werkloosheid is met 20.000 personen naar beneden bijgesteld naar 465.000.

Gisteravond hebben premier Kok en de ministers Zalm (Financiën), Wijers (Economische Zaken) en Melkert (Sociale Zaken) de nieuwe berekeningen van het planbureau besproken die de basis vormen voor de begroting voor volgend jaar. Vanmiddag vergadert de ministerraad over de Miljoenennota 1997 die op Prinsjesdag wordt gepresenteerd.

Het CPB gaat nu uit van een loonstijging in de marktsector van 2,5 procent volgend jaar tegen 1,7 procent in eerdere berekeningen. Dit heeft een gunstig effect op de koopkracht van mensen met een uitkering omdat het kabinet besloten heeft om uitkeringen volledig te koppelen aan de loonstijging in de marktsector. Bij de hogere loonstijging is geen zes miljard gulden maar drie miljard nodig om de koopkracht volgend jaar op peil te houden.

Het EMU-tekort komt volgend jaar uit op 2,4 procent van het bruto binnenlands produkt. Een fractie onder de norm van 3,0 procent die geldt voor toetreding tot de Economische en Monetaire Unie (EMU). In het verdrag van Maastricht zijn een aantal eisen gedicteerd voor toetreding tot de EMU. Op basis van de begroting 1997 wordt besloten of Nederland zich kwalificeert voor de derde fase waarbij de gulden wordt vervangen door de euro.

Voor de staatsschuld geldt een EMU-norm van 60 procent van het binnenlands produkt. Deze schuldquote daalt volgens het CPB van 78,5 naar 78,0 in 1997. Om zich te kwalificeren, bij dit criterium geldt een ontsnappingsclausule, moet de schuldquote in een bevredigend tempo de 60 procent naderen. Het is niet zeker of een daling van 0,5 procentpunt als een bevredigend tempo valt te kwalificeren.

In de berekening is het CPB uitgegaan van een verlaging van het tarief van de eerste belastingschijf. Binnen het kabinet is nog geen overeenstemming bereikt of dit de meest optimale methode is om de koopkracht op peil te houden.

De koopkracht staat onder druk omdat de sociale premies stijgen. Deze premiestijging is nodig om tekorten bij de sociale fondsen aan te zuiveren. Deze tekorten zijn ontstaan omdat in het verleden de premies te laag zijn vastgesteld.

Pag.3: Werkgevers willen verhoging van het arbeidskostenforfait

Om de koopkracht op peil te houden - en werklozen financieel te stimuleren om een betaalde baan te vinden - pleitte de werkgeversvereniging MKB Nederland vanmorgen op een persconferentie voor een verhoging van het arbeidskostenforfait; het vaste bedrag dat werknemers aan beroepskosten kunnen aftrekken bij de berekening van de loon- en inkomstenbelasting.

Volgens voorzitter Wijnolst zou het forfait omhoog moeten van 8 naar 15 procent. De minimumaftrek zou moeten stijgen van 243 gulden naar 1.000 gulden. Ook werkgeversorganisatie VNO-NCW pleit voor een verhoging van het forfait.

De werkgevers wijzen erop dat een verhoging van het forfait tot gevolg heeft dat de inkomsten over de eerste belastingschijf (37,5 procent over ruim 45.000 gulden) afnemen. Omdat in de eerste schijf de sociale premies vallen, zou de betaalbaarheid van ondermeer de AOW in gevaar komen. Volgens MKB Nederland moet het verhogen van het arbeidskostenforfait worden gekoppeld aan het verlengen van de eerste belastingschijf.

Volgens MKB Nederland derft de schatkist 0,7 tot 1,9 miljard gulden aan inkomsten, afhankelijk van de mate waarin de eerste belastingschijf wordt verlengd. Dat geld moet gevonden worden door te bezuinigen op de overheidsuitgaven. De werkgevers hebben het plan laten doorrekenen en volgens het CPB creëren de voorstellen maximaal 15.000 extra banen.