Sprietboompjes bij het Poortgebouw

Rotterdam heeft de naam dat het alles wat ouder is dan 25 jaar zo snel mogelijk verwijdert. Zo heeft Joop Linthorst, die van 1990 tot 1994 wethouder voor ruimtelijke ordening in Rotterdam was, onlangs voor de sloop van het C&A-gebouw aan het Beursplein de Gouden Sloopbal van de Rotterdamse Kunststichting gekregen.

Ook werd een door de gemeente goedgekeurd plan om 5.000 m bos te kappen voor uitbreiding van het concours hippique in het Kralingse bos, door actiegroepen voorlopig tegengehouden. Tenslotte werden vorig jaar bij de aanleg van de Erasmusbrug op het Willemsplein kastanjebomen gekapt.

Nu staan er weer bomen in de weg van de ambitieuze Kop van Zuid, de nieuwe Rotterdamse wijk in het voormalig havengebied. Projectbureau Kop van Zuid wil twaalf bomen bij het Poortgebouw, waaronder drie hoge populieren, rooien om ruimte te maken voor een plein met zitjes. De bomen doorbreken de 'zichtlijn' langs de Maas, aldus de visie van het projectbureau. Een kapaanvraag is ingediend zonder dat de bewonersorganisaties in de buurt de beloofde inspraak kregen. Op de begane grond van het Poortgebouw, waar nu nog een veganistisch eethuis is, wil het projectbureau 'een plintfunctie' realiseren: winkels en een grand café moeten het gebouw toegankelijker maken.

De 25 bewoners van het Poortgebouw zijn het hier niet mee eens. Zij beschouwen het stuk grond waarop de bomen staan als hun tuin, hoewel ze er geen bezwaar tegen hebben als de tuin opengesteld zou worden. In de buurt hebben ze in korte tijd honderd handtekeningen opgehaald voor het behoud van het groen. Dat het gebouw niet 'toegankelijk' is komt door de architectuur, niet door de bomen, zeggen de huurders.

Het Poortgebouw lijkt op een middeleeuwse stadspoort met kantelen. Het is in 1879 over de straat gebouwd als verbinding tussen de stad en de havens op Zuid. Ooit zijn er plannen geweest om er een eroscentrum van te maken. Toen de gemeente haar grootse visie voor de Kop van Zuid presenteerde, beloofde ze de bewonersorganisaties dat ze nauw bij het overleg betrokken zouden worden. Omwonenden mochten meebeslissen over behoud van de bomen. “Wij zijn ervan overtuigd dat dat overleg een pro forma kwestie was”, zegt Frens, een van de bewoners van het Poortgebouw. “De bomen zijn eigenlijk drie jaar geleden al gerooid.” De alternatieve tekeningen van de bewoners waarin de bomen wél blijven staan, zijn terzijde geschoven.

“Wat we ervoor terug krijgen, zijn sprietjes. Boompjes die twintig jaar nodig hebben om enige omvang te krijgen”, zegt Frens. “Terwijl er nu al zulke mooie grote bomen staan.” Het pand is sinds 1984 geen kraakpand meer, maar in de gemeentelijke computers heet het nog steeds zo. “Het feit dat het pand ooit gekraakt is geeft ons een slechte naam”, meent Frens. Verhuurder Het Woningbedrijf heeft al aangekondigd dat het handhaven van de bestaande situatie niet tot de mogelijkheden behoort. Zij stelt voor de huur met vierhonderd procent te verhogen. De huidige bewoners kunnen dat niet betalen.

Het projectbureau zwijgt. Voor informatie moet men bij de deelgemeente Feijenoord zijn. Zij beslist begin september over de kapvergunning. Een woordvoerder van de deelgemeente zegt dat het projectbureau eerst wil onderzoeken of de kademuur misschien schade ondervindt van de wortels.