PSV legt in prestigeduel tekortkomingen Ajax bloot

AMSTERDAM, 19 AUG. Met lood in de schoenen bestegen de Ajacieden de trap naar het bordes van 'hun' Arena waar Johan Cruijff klaarstond voor de prijsuitreiking. Al ging het duel tussen de landskampioen en de bekerwinnaar om een schaal voor een goed doel, verliezen met 3-0 van de grote concurrent PSV was toch een vernedering. Zeker in het stadion waar voor Ajax een nieuwe wereld moet opengaan, zoals voorzitter Van Praag het graag omschrijft.

Dat nieuwe bestaan bestaat voorlopig uit nederlagen. Na de teleurstellende openingswedstrijd tegen AC Milan, de uitglijder van het tweede tegen FC Twente, was Ajax gisteravond opnieuw wat al te gastvrij in zijn prestigieuze behuizing. Het onoverwinnelijke gevoel lijkt achtergelaten in de puinhopen van de verkoolde De Meer.

Eerder bleken in de aanloop van het nieuwe seizoen ook Chelsea, Juventus en Deportivo La Coruna te sterk voor de onttroonde Europa-Cuphouder. Doelsaldo in vijf duels: 0-16. Toch is er nog geen crisisstemming bij Ajax. Want het blessureleed wordt als oorzaak gezien voor de ongekende reeks uitslagen. Het is natuurlijk de vraag of Ajax vanaf woensdag, wanneer de competitie voor de Amsterdammers begint met een thuisduel tegen NAC, verder gaat met het breken van diepterecords. Het duel met PSV maakte duidelijk dat het falen bij Ajax niet alleen gezocht moet worden in blessureperikelen.

Bij het eerste doelpunt van René Eijkelkamp, die een voorzet van Philip Cocu fraai afrondde, kwam Danny Blind te laat. De tweede treffer kon ontstaan doordat uitblinker Marc Degryse werd vrijgelaten. Richard Witschge, die wel hard werkte maar nog onder zijn EK-vorm speelt, ontdekte te laat dat de Vlaming een door Marciano Vink van richting veranderde bal plotseling voor zijn voeten kreeg. En ook het derde doelpunt kwam voort uit een organisatiefout nadat Babangida te laat de achtervolging inzette van Arthur Numan. De linksback zette de bal knap voor waarna opnieuw Degryse vrij opdook om te scoren.

Ajax miste tegen PSV linksback Winston Bogarde, die voor de tweede keer in korte tijd door zijn rug is gegaan. Marc Overmars en Martijn Reuser zijn op de weg terug maar speelden een wedstrijd in het tweede team, waarin aankoop Dani zijn debuut maakte. En Patrick Kluivert heeft nog steeds last van zijn knie. Hij werd in april geopereerd aan een 'simpele' meniscus, maar regelmatig komt er vocht in het gewricht. Het eerste optreden van het seizoen tegen Milan heeft hij moeten bekopen met een terugslag. Peter Hoekstra en Jari Litmanen zijn maar net hersteld van kwetsuren. Het is al met al een respectabel lijstje met namen dat het rechtvaardigt om te spreken van verzachtende omstandigheden. Maar het is frappant dat ook de gebroeders De Boer, Blind en Babangida ver onder hun normale niveau spelen.

Volgens trainer Louis van Gaal heeft Ajax goed ingekocht. Op basis van de wedstrijden tegen Milan en PSV valt daar nog geen oordeel over te geven. Babangida, meer een rechtsbuiten dan zijn voorganger Finidi, heeft die specifieke kwaliteiten alleen in de eerste helft tegen Milan een enkele keer kunnen tonen. Gisteren kwam hij Numan niet eenmaal voorbij. Al zijn acties waren gedoemd te mislukken. Marian Juan, toch niet meer dan een reserve bij River Plate, opereerde gisteren in het centrum van de defensie. Dat hij een aanwinst kan zijn voor het eerste van Ajax zal hij nog moeten aantonen. Tot dusverre speelde hij zeer sober. Frank de Boer klaagde over een gebrek aan communicatie met het jonge talent als gevolg van de taalbarrière, waardoor Juan nog niet begreep wanneer hij moest 'inschuiven'. Risicoloos opereert ook John Veldman, de vervanger van Michael Reiziger. Elke bal levert hij in bij een ploeggenoot, terwijl hij bij Sparta en PSV opbouwend altijd sterk was. Het is een methode om zelfvertrouwen op te bouwen.

Van Gaal is nog niet in paniek geraakt. Als, met de nadruk op als, Overmars, Reuser en Kluivert weer op een oude niveau terugkomen, hoeft hij zich inderdaad geen zorgen te maken. Ajax hoopt binnenkort een nieuwe spits aan te trekken, waarschijnlijk weer een Argentijn. Een opvolger voor Nwankwo Kanu is bittere noodzaak omdat voor de blessuregevoelige Litmanen altijd een capabele vervanger moet klaarstaan. Van Gaal vond Nordin Wooter wel aardig invallen in de spits. Hij maakt zich vooral zorgen over hoe zijn team mentaal de klappen gaat verwerken in de komende weken.

PSV stapte moreel gesterkt uit de Arena. Overigens niet in stemmig driedelig, zoals de Ajacieden, maar in korte broek en een poloshirtje. Ondanks het vertrek van Ronaldo ziet het er naar uit dat PSV alleen maar sterker is geworden. Degryse toonde zich in de Arena een uitstekende aankoop. In het kielzog van de spitsen Eijkelkamp en Nilis is hij een gevaarlijke sluipschutter. Nilis: “Hij heeft zijn Anderlecht-vorm weer terug.” Ernst Faber en Jaap Stam vormen een degelijk hart van de defensie, dat Wim Jonk de gelegenheid geeft om als vrije verdediger op het middenveld de lijnen uit te zetten. Vampeta en Numan grendelden de flanken hermetisch af. Van Gaal vond PSV dan ook beter en scherper dan Milan. Ajax werd vooral in de tweede helft door PSV van het kastje naar de muur gestuurd. Het was onthutsend dat de wereldbekerhouder de bal nauwelijks in de ploeg kon houden. Maar de Eindhovense titelpretendent speelde dan ook in zijn sterkste opstelling en kon zich bovendien permitteren om te beginnen met een reservebank die bestond uit onder meer Zenden, Van der Weerden, Petrovic, Marcelo en Valckx.

Luc Nilis wil desondanks waken voor niet al te veel optimisme. “Het echte werk begint voor ons pas donderdag in de competitiewedstrijd tegen NEC. We moeten niet overmoedig worden. Dit was hoogstens een vormbevestiging. In de tweede helft voelden we dat we het tempo gemakkelijk konden opvoeren.” Ook trainer Dick Advocaat sprak van een “momentopname”. Maar dan wel in een prestigestrijd die veelbelovend uitpakte voor PSV.