Wenen

In het jaar 1910 betrok de vermaarde Wiener Schach-Klub een nieuw pand, dat in de niet minder vermaarde Wiener Schachzeitung door redacteur Georg Marco als volgt beschreven werd: “Op 11 mei heeft de Wiener Schach-Klub zijn vorig onderkomen (hoek Wallnerstrasse en Kohlmarkt) verlaten en in het Paleis Herberstein nieuwe, even uitgestrekte als voorname ruimtes betrokken, die voorzien zijn van een comfort zoals dat voor een in karakter en samenstelling prominente vereniging van onze residentie vanzelfsprekend is.

De grote conversatie- en leeszalen, de eetzalen voor rokers en niet-rokers, de dames- en de biljardsalon, tevens schaakzalen (met verschuifbare wanden!) en dan verder de zestien ruime speelkamers benevens garderobes, keukens en bijkamers, nemen twee volle verdiepingen, het entresol en de eerste etage, van het prachtige gebouw in beslag. De inrichting is rijk, bovendien van een smaakvolle discrete terughoudendheid, en alles ademt behagelijkheid. De ruimtes van de club imponeren al door hun hoogte.'' Dat was nog eens een schaakclub!

In Café Central, dat zichzelf in een advertentie het centrum van het Weense intellectuele leven en de ontmoetingsplaats van 's werelds schaakkampioenen noemde, kwamen de minder voorname schakers en de kunstenaars. Een van de schakers was de revolutionair Lev Trotski, die er tussen 1907 en 1914 bijna dagelijks een partijtje speelde. De Grünfeld-biograaf Michael Ehn vertelt de anekdote dat toen in 1917 de Russische revolutie uitbrak, de Oostenrijkse minister van buitenlandse zaken het niet geloven wilde en opmerkte: “Kom nou, wie moet daar revolutie maken, soms meneer Trotzki uit Café Central?”

Het was hoog tijd dat de grote Weense schaaktraditie weer eens leven werd ingeblazen. Het Bank Austria Millenniumtoernooi gedenkt het feit dat duizend jaar geleden voor het eerst het woord Ostarrichi in een document opdook en wordt in het Weense gemeentehuis in niet minder fraaie zalen gespeeld dan waar de Wiener Schach-Klub in 1910 op kon bogen. Meer dan achthonderd deelnemers in acht open toernooien, waarvan het sterkste een voor een open toernooi fantastische gemiddelde rating van meer dan 2500 heeft. De hoofdgroep van tien spelers is een van de sterkste toernooien van het jaar.

Alsof de tijden van de Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie weergekeerd waren, hadden de organisatoren voor de feestelijke openingssimultaanséances drie schakers uit Boedapest uitgenodigd, Almasi, Leko en de veteraan Lilienthal. Ongetwijfeld is aan Lilienthal gevraagd om ter verhoging van de feestvreugde zijn goede vriend Fischer uit Boedapest mee te nemen, maar zonder succes.

Presentator Helmut Pfleger vroeg aan Karpov wat hij zou vragen als hij van een goede fee drie wensen mocht doen. Karpov zei: “Ik vraag niets, ik wil alles door eigen verdienste bereiken.” Geroerd door dit stoere antwoord zorgde de fee dat Kramnik in de tweede ronde tegen Karpov drie kwartier te laat aan zijn bord verscheen. Kramnik verloor die partij en in de eerste ronde had hij ook al van Sjirov verloren. Later ging het beter. Toen hij een wilde aanval van Kortsjnoi winnend had afgeslagen, veegde Kortsjnoi boos de stukken van het bord, maar even later analyseerden ze toch vriendelijk met elkaar.

Na zeven ronden stonden Gelfand en Topalov bovenaan met 4,5 punt. Karpov, Kramnik en Leko stonden een half punt achter. Vandaag is de laatste ronde.

Wit Kortchnoi-zwart Topalov

1. Pg1-f3 d7-d6 2. c2-c4 Lc8-g4 3. e2-e4 c7-c5 4. Pb1-c3 Lg4xf3 5. Dd1xf3 Pb8-c6 6. d2-d3 g7-g6 7. g2-g3 Lf8-g7 8. Lf1-g2 e7-e6 9. 0-0 Pg8-e7 10. Lc1-e3 0-0 11. Df3-e2 Ta8-b8 12. De2-d2 Pc6-d4 13. Kg1-h1 Pe7-c6 14. f2-f4 f7-f5 15. Ta1-e1 Dd8-a5 16. Le3-g1 Kg8-h8 17. h2-h3 a7-a6 18. g3-g4 Tb8-e8 19. Lg1-h2 Da5-d8 20. e4xf5 g6xf5 21. g4xf5 Pd4xf5 22. Pc3-e4 Pc6-d4 23. Dd2-d1 Pf5-h4 24. Tf1-g1 Pd4-f5 25. Pe4-g5 Lg7-d4

Moeilijk te zeggen of zwarts laatste zet een onvoorzichtigheid was of een diep berekende provocatie. Waarschijnlijk toch het eerste. Topalov ziet veel, maar het torenoffer dat Kortchnoi nu brengt is wel erg diepzinnig en op het eerste gezicht zeer ongeloofwaardig. 26. Pg5xh7 Kh8xh7 Zijn loper heeft hij nodig voor de verdediging, dus niet 26...Lxg1 27. Txg1 27. Dd1-h5+ Kh7-g8 28. Lg2-e4+ Ld4-g7 Na 28...Pg7 29. Lh7+ Kh8 30. Dh6 Tf7 31. Lg6+ Kg8 32. Dh7+ Kf8 33. Dh8+ wint wit materiaal terug bij beslissende aanval. 29. Tg1xg7+ Kg8xg7 Of 29...Pxg7 30. Lh7+, ongeveer zoals in de vorige variant. 30. Te1-g1+ Kg7-f6 Zwart heeft een paar klippen omzeild, staat een toren voor en wits aanval lijkt geen vervolg te hebben. 31. Lh2-g3! Toch wel. Zowel 31...Pxg3+ 32. Txg3 als 31...Th8 32. Lxh4+ gaat mis voor zwart. 31...Ph4-g6 32. Lg3-e1 Lijkt 32. Lc3+ te dreigen, maar bereidt vooral 31...Tg8 32. Lxf5 exf5 33. Txg6+ Txg6 34. Lh4+ voor. 32...Kf6-e7 33. Tg1xg6 Ke7-d7 34. Dh5-g4 Kd7-c8 Eindelijk in veiligheid. Kortchnoi's fantastische actie heeft hem twee lopers + pion tegen toren en paard opgeleverd. Ongeveer materieel evenwicht, al staat zwart waarschijnlijk iets beter door wits verzwakte koningsvleugel. Helaas, de partij vindt een ontijdig einde door een blunder van wit. 35. Tg6xe6 Te8xe6 36. Le4xf5 Tf8xf5 37. Dg4xf5 Dd8-d7 Wit gaf op, hij verliest een stuk of de dame: 38. Lc3 Te1+ of 38. Df8+ Te8.

Topalov wint het ene toernooi na het andere dit jaar, maar ook hij knapt wel eens een uiltje. Zie hoe verschrikkelijk hij behandeld werd door de jonge Leko.

Wit Topalov-zwart Leko

1. e2-e4 c7-c6 2. d2-d4 d7-d5 3. e4xd5 c6xd5 4. c2-c4 Pg8-f6 5. Pb1-c3 Pb8-c6 6. Lc1-g5 Lc8-e6 7. a2-a3 Dd8-d7 8. Lg5xf6 g7xf6 9. g2-g3 0-0-0 10. Lf1-g2 Le6-g4 11. f2-f3 Lg4-e6 12. c4-c5 Le6-f5 13. b2-b4 e7-e5 14. Pg1-e2 Dd7-e6 15. d4xe5

15...d5-d4 16. Pc3-e4 d4-d3 17. Pe2-f4 d3-d2+ 18. Ke1-f2 De6-c4 19. Lg2-h3 Lf5xh3 20. Pf4xh3 Dc4-d4+ 21. Kf2-g2 Pc6xe5 22. Dd1-b3 Pe5-c4 23. Th1-d1 f6-f5 24. Pe4-g5 Td8-d7 25. f3-f4 Lf8-g7 26. Ph3-f2 Dd4-d5+ 27. Pg5-f3 Lg7xa1 28. Td1xa1 Th8-e8 Wit gaf op.