Reve 'had veel aan zijn diensttijd'

DEN HAAG, 17 AUG. Gerard Reve heeft in de jaren veertig als dienstplichtig kapitein gediend in wat toen nog “Ons Indië” heette - verklaart de schrijver naar aanleiding van de opheffing van de dienstplicht deze maand.

Volgens zijn levenspartner Joop Schafthuizen (“Matroos Vos”) heeft de volksschrijver daar zeker iets aan gehad. “Hij is daar een man geworden”. Reve: “Ik heb heel veel aan mijn diensttijd gehad. Je moet je schikken in primitieve omstandigheden. Je leert improviseren, jezelf te redden met weinig water en voedsel. Jammer vind ik wel dat er verschrikkelijk weinig werd gedaan aan vorming van die jonge jongens.”

Reve's meest ingrijpende ervaring was een mortieraanval van “de zogenaamde vijand”. Op Sumatra, waar Reve leiding gaf aan een artilleriegroep, was het relatief rustig, maar op een dag kwamen Reve en zijn mannen onder vuur te liggen van Indonesische vrijheidsstrijders. De veldkeuken kreeg een voltreffer. “Een ramp, dat begrijpt u toch zeker wel, want in de oorlog draait alles om eten. Al onze potten en pannen waren kapot.” Reve gaf opdracht de vijand “uit te rekenen”. “Dan stuur je twee man de boom in om met een driehoeksmeting de positie van de vijand te bepalen. Vervolgens schiet je een granaat erachter, de tweede ervoor, en de derde erbovenop.” Dagen later is Reve gaan kijken. “Stapeltjes kleding, lijken in ontbinding. Vreselijk, maar je moet het van je afzetten. Als je jong bent, lukt dat ook beter dan als vieze oude man van boven de dertig. Als ze maar niet zo stom waren geweest om op ons te schieten.” Een ding weet de schrijver zeker: “Oorlog is een primitief bedrijf, maar pacifisme is niets waard”. (ANP)