Euthanasie

De NVVE probeert in het artikel 'De koninklijke weg' (Z 27 juli) genuanceerd de legalisering van de vrijwillige euthanasie te propageren. De NVVE baseert haar doelstellingen ondermeer op het zelfbeschikkingsrecht van ieder mens. Aan het eind van het artikel echter spreekt directeur Rookhuizen duidelijk een belangrijk doel uit van de NVVE: euthanasie in het basispakket van iedere arts. Waar is nu de nuance, waar het zelfbeschikkingsrecht.... van de arts?

Volgens de vereniging, en die mening deel ik, heeft iedereen het recht om niet te willen leven en om zijn of haar leven te beëindigen. Maar het recht om dood te willen kan nooit (ver)worden tot een recht om dood gemaakt te worden. In het artikel klinkt teleurstelling en zelfs ergernis als artsen niet mee willen werken. Van degenen die dood wilden, kan ik dat nog begrijpen. Maar de NVVE zal het recht om niet mee te werken moeten aanvaarden. Anders is ze niet geloofwaardig. Hierover wordt met geen woord gerept en daaruit blijkt dat het nodig is dat dit recht duidelijk geregeld wordt.

De medische wereld heeft een gedeelte van het euthanasieprobleem zelf veroorzaakt door mensen (te) veel en (te) lang te behandelen en ten koste van alles in leven te houden. Ook hier geldt het zelfbeschikkingsrecht: geen ongewenste medische behandeling. Als euthanasie wettelijk goed geregeld is (dus ook het recht niet me te werken), zal er hopelijk meer gepraat worden over de nu onuitgesproken motieven van artsen en andere betrokkenen. Een gesprek over de morele kanten van euthanasie lijkt mij voor elk individueel geval noodzakelijk. Gesprekken over de noodzaak van intensief medisch handelen zijn ook vaker nodig.

Waarom wordt euthanasie met hulp van een arts 'de koninklijke weg' genoemd? Er is niets koninklijks aan om een ander te betrekken in het beëindigen van je leven. Velen in moeilijke situaties zullen het met mij oneens zijn, maar ik vind het niet overtuigend als mensen een deel van hun probleem afschuiven. Om het bot te stellen: zijn mensen op zoek naar medeplichtigen voor hun zelfmoord?

Aanvaarding en zingeving van eigen lijden is moeilijk. Een debat hierover is even hard nodig als de legalisering van vrijwillige euthanasie. Want legalisering lost het probleem van de zingeving van lijden niet op. Vrijwillige euthanasie en zelfmoord zijn de uiterste consequenties van het zelfbeschikkingsrecht van de mens, maar geen hoopgevende uitersten: de mens beschikt over zijn dood, omdat hij geen mogelijkheden meer ziet om over zijn leven te beschikken.